مقدمه: يکی از مهمترين علل مرگ و مير در جهان بيماری های قلبی عروقی می باشد که در ميان عوامل ايجاد کننده اين بيماری ها، فشار خون يک ريسک فاکتور شناخته شده است. نظر به شيوع بالای فشار خون در افراد بالای 18 سال شهر اصفهان (حدود 28%)، اين مطالعه با هدف تعيين ميانگين دريافت نمک در شهر اصفهان و نيز ارتباط الکتروليت های دفعی ادرار با فشار خون اجرا گرديد.

مواد و روش ها: در اين بررسی 1800 نفر از افراد 60-20 سال شهر اصفهان (850 مرد و 950 زن) با روش نمونه گيری Multistage انتخاب شده، برای هريک پرسشنامه مخصوصی جهت گردآوری اطلاعات لازم در مورد سن، جنس، سابقه ريسک فاکتورهای بيماری های قلبی عروقی، مصرف سيگار و تعداد آن، مصرف داروهای مختلف و ... تکميل گرديد. در همان زمان و پس از حداقل 5 دقيقه استراحت و از دست راست در حالت نشسته (براساس روش های استاندارد) دوبار از آنها فشار خون گرفته شد و ضربان قلب آنها نيز اندازه گيری گرديد. پس از آن يک ظرف مدرج به آنها تحويل و از آنان خواسته شد تا ادرار 24 ساعته خود را در آن جمع آوری نمايند. اندازه گيری کلسيم، سديم و پتاسيم اين نمونه ها با روش Flame photometry انجام شد و کلريد به روش کلريمتری (Colorimetry) و کراتينين به روش Jaffe اندازه گيری گرديد. لازم به ذکر است افرادی که مشکلی در مصرف نمک و يا دفع ادراری آن داشتند، بکلی از مطالعه خارج شدند. ميزان کراتی نين ادرار نيز در مردان و زنان برای اطمينان از 24 ساعته بودن ادرار، اندازه گيری شد نمونه های نامناسب حذف گرديد. اطلاعات بدست آمده پس از ورود به کامپيوتر توسط نرم افزار SPSS/Win با استفاده از تست های آماری T آناليز رگرسيون چندگانه مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفت.

يافته ها: پس از اجرای کامل مطالعه به اين نتيجه مهم رسيديم که ميزان کلريد سديم مصرفی روزانه در افراد 60-20 سال جامعه ما 9.7 گرم (3.0±9.3 برای مردان و 3.8±9.7 برای زنان) بوده است که اين ميزان در مقايسه با رژيم غربی (12-10 گرم) کمتر می باشد اما باز هم بيش از مقادير توصيه شده (6 گرم) است و همچنين ميزان مصرفی سديم روزانه 165.6 ميلی مول برآورد گرديد. ميزان پتاسيم ادراری در تمام گروه های سنی در حدود 47.7 ميلی مول در ادرار 24 ساعته بدست آمد. ضمن اينکه ميانگين سديم در زنان در محدوده 16.6-165.9 ميلی مول و در مردان 164.2-158.5 ميلی مول در ادرار 24 ساعته بود (اختلاف بين زنان و مردان معنی دار نبود P>0.05). ميانگين کلريد ادراری در زنان 128.4 ميلی مول و در مردان 133.5 ميلی مول در ادرار 24 ساعته بود.

نتيجه گيری و توصيه ها: در اين مطالعه پس از حذف اثر سن، مصرف سيگار و تعداد آن، مصرف کنتراسپتيو، شغل و تحصيلات هيچگونه ارتباط معنی داری بين فشار خون و الکتروليت های ادراری بدست نيامد.