| چکیده فارسی مقاله |
زمينه و هدف: آرتريت روماتوئيد (RA) نوعی پلیآرتريت التهابی مزمن است که با دورههای التهاب در مفاصل شروع میشود و ممکن است با خستگی، کاهش وزن، اضطراب و افسردگی همراه باشد. اين بيماری میتواند منجر به ناتوانی و مرگ و مير شود. عامل مهم در مديريت موفق بيماری و کاهش ناتوانی، رفتارهای خود مراقبتی صحيح و مناسب میباشد. عوامل مستعدکننده خودمراقبتی مشتمل بر آگاهی، نگرش و خودکارآمدی، يک طبقه از سه طبقه کلی عواملی است که مرحله چهارم الگوی پرسيد يعنی تشخيص اکولوژيک و آموزشی را تشکيل میدهد و مقدم بر تغيير رفتار است. مطالعه حاضر با هدف تعيين وضعيت عوامل مستعدکننده خودمراقبتی در بيماران مبتلا به RA و چگونگی ارتباط آن با رفتارهای خودمراقبتی بيماران، در شهر يزد انجام گرفته است. روش بررسی: اين مطالعه تحليلی-مقطعی در مورد 181 نفر از بيماران مبتلا به RA مراجعهکننده به يک مطب پزشک متخصص روماتولوژی در شهر يزد که با استفاده از روش نمونهگيری آسان طی سه ماهه اول سال 1387 انتخاب شدند، انجام گرفت. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامهای بود که عوامل مستعدکننده رفتارهای خودمراقبتی در بيماری آرتريت روماتوئيد مشتمل بر آگاهی، نگرش و خودکارآمدی را همراه با رفتارهای خودمراقبتی ارزيابی مینمود. دادهها با استفاده از آزمونهای ضريب همبستگی اسپيرمن، منويتنی، کروسکالواليس و همچنين تحليل رگرسيون در نرمافزار SPSS v.11.5 تجزيه و تحليل شد. يافتهها: آزمودنیها به طور متوسط 3/62% نمره قابل اکتساب عوامل مستعدکننده را به دست آوردند که اين ميزان برای آگاهی 7/71%، نگرش 9/66% و خودکارآمدی 5/47% بود. همبستگی مثبت و معناداری بين رفتارهای خود مراقبتی و متغيرهای نگرش و خودکارآمدی، مشاهده شد ولی بين رفتارهای خودمراقبتی و آگاهی همبستگی معنادار ديده نشد. عوامل مستعدکننده در مجموع نيز همبستگی مثبت و معناداری با رفتارهای خودمراقبتی نشان داد (01/0p<). عوامل مستعدکننده، 3/39% از تغييرات رفتارهای خودمراقبتی را پيشبينی نمود و از ميان اين عوامل، خودکارآمدی قویترين پيشبينیکننده (41/0=β) بود. نتيجهگيری: با توجه به توان بالای عوامل مستعدکننده و به خصوص خودکارآمدی در پيشبينی انجام رفتارهای خودمراقبتی و نيز پايين بودن سطح خودکارآمدی در اين بيماران، در برنامهريزیهای آموزشی جهت ارتقای رفتارهای خودمراقبتی آنها بايد توجه بيشتری به تقويت عوامل مستعدکننده به خصوص خودکارآمدی بشود. |
| چکیده انگلیسی مقاله |
Background & Aim: Self-care activity is a key factor in managing Rheumatoid Arthritis (RA) in order to reduce disability caused by the disease. Predisposing factors including knowledge, attitude, and self-efficacy are introduced as determinants of self-care behaviors in the forth phase of PRECEDE model, i.e., ecological and educational assessment. This study aimed to assess the relationship between the predisposing factors and self-care behaviors in patients with RA in Yazd, Iran. Methods & Materials: In this cross-sectional study, a convenience sampling was used to recruit 181 outpatients with RA referred to a rheumatology clinic in Yazd, Iran. Data were collected by conducting interviews with the participants using a survey questionnaire included knowledge, attitude, and self-efficacy, as predisposing factors; and self-care behaviors items. Reliability and validity of the instruments were examined and approved. The statistical tests included bivariate correlations, Mann-Whitney U test, and linear regression. Results: Knowledge, attitude, and self-efficacy scores were 71.7%, 66.9%, and 47.5%, respectively. The total predisposing factors score was 62.3%. There was a significant positive correlation between the self-care behaviors with attitude and self-efficacy. However, there was no significant correlation between the patients' knowledge and self-care behaviors. Totally, the measures explained 39.3% of total self-care behaviors variance within which the self-efficacy was the strongest predictor (β=0.41). Conclusion: Regarding the high power of predisposing factors, especially self-efficacy, in predicting self-care behaviors; and the low scores of self-efficacy, health promotion planners should pay more attention to predisposing factors of self-care behaviors especially the self-efficacy in designing health promotion programs. |