ساجده ودودی، سوگند قاسم زاده، سیده منور یزدی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و بررسی اثربخشی برنامه بهبود بخشی روابط والد-کودک به منظور کاهش مشکلات برونی سازی شده در کودکان سندرم داون انجام شد. در این پژوهش ابتدا برنامه بهبود بخشی روابط والد-کودک طراحی، سپس به ارزیابی اثربخشی برنامه از طریق پژوهش شبه آزمایشی با انتساب نمونه تصادفی با پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری پرداخته شد.
روش کار: در این طرح والدین به همراه فرزندانشان به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. جامعه پژوهش حاضر همه دانش آموزان سندرم داون در حال تحصیل در سال 95-96 مدارس استثنایی شهر تهران به همراه والدینشان بود و در نهایت 36 مادر از بین 56 مادر دارای فرزند سندرم داون با مصاحبه تشخیصی و ملاک های ورود و خروج پژوهش غربال شدند، و به پرسشنامهCBCL و پرسشنامه مقیاس رابطه والد-کودک هم در مرحله پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری پاسخ دادند. تحلیل داده ها به روش تحلیل کوواریانس چند متغیره از نوع اندازهگیری های مکرر بود.
نتایج: یافته ها نشان داد که میانگین پس آزمون در دو گروه کنترل و آزمایش با یکدیگر تفاوت معنی داری داشته و میانگین نمرات گروه آزمایش به صورت معنی داری کمتر از گروه کنترل بوده که این امر حاکی از تاثیر مثبت مداخله خانواده محور بوده است.
نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که برنامه بهبود بخشی روابط والد-کودک باعث کاهش خرده مقیاس های تعارض و وابستگی و افزایش خرده مقیاس نزدیکی در روابط والد-کودک گردید و همچنین منجر به کاهش مشکلات رفتاری در کودکان سندرم داون شد.
احمد علی نوربالا، حسین ملک افضلی، نسرین عابدی نیا، مرضیه اخباری، علیرضا مروجی، فاطمه واثقی، زهرا نخی، مامک شریعت، مریم میرزایی نیستانی، فاطمه سادات قریشی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: استرس در دوران بارداری می تواند یک اثر ماندگار در سلامت روان زنان پس از زایمان داشته باشد. آمارها نشان می دهد که حدود 18٪ زنان باردار در دوران بارداری افسردگی عمده یا جزئی دارند، اما بسیاری از آنها غربالگری و درمان نشده اند. فقدان درمان می تواند پیامدهای جدی برای مادر و فرزندش داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت سلامت روان و رضایت زناشویی مادران باردار درشهرستان کاشان در سال 1394 انجام گرفت.
روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی-تحلیلی است. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 202 زن باردار از چهار مرکز بهداشتی درمانی شهری در شهرستان کاشان وارد مطالعه شدند. در جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه سلامت عمومی (General (Health Questionnaire 28، مصاحبه تشخیصی و پرسشنامه وضعیت زناشویی گلومبوک-راست (Golombok Rust Inventory of Marital State) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده ازآمار توصیفی و تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA)، آزمون کای اسکور( 2χ)، آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون لجستیک انجام گرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که 7/26% از زنان باردار اختلالات روانی داشتند و بیشترین اختلال مربوط به جسمانی سازی و کمترین میزان مربوط به افسردگی بوده است. در حدود 80% رضایت زناشویی بسیار خوبی گزارش شد. همچنین نتایج نشان داد که میان افسردگی با سن، اضطراب، بی خوابی با طول مدت ازدواج، رضایت زناشویی با نوع زایمان و سلامت روان با رضایت زناشویی ارتباط معنی داری وجود دارد. علاوه بر آن رضایت زناشویی رابطه معنی دار و معکوس با تحصیلات داشت (05/0> (p.
نتیجه گیری: بنظر می رسد می بایستی یک مدل مراقبتی، درمانی روانشناختی برای مادران باردار با ریسک اختلالات روانی در دوران بارداری و پس از زایمان در سیستم سلامت و بهداشت ایران ادغام شود.
مهدیه کیکاوس ایرانق، هادی پاشاپور، اعظم جعفری، خدیجه کشاورزیان، محمود خدامرادی، عباسعلی درستی، اصغر محمدپور اصل،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: تدوین برنامه مناسب برای پیشرفت، ارتقاء و حل مشکلات یک جامعه با شناخت واقعی از مشکلات آن جامعه میسر است. ارزیابی سلامت جامعه فرآیندی است که در طی آن پژوهشگران و اعضای جامعه با جمعآوری و تحلیل دادهها و تعیین نقاط قوت و ضعف، منابع و نیازهای جامعه، درکی درست از وضعیت نظام مراقبت سلامت، دلواپسیهای جامعه به دست میآورند. شهر باسمنج در 10 کیلومتری شهر تبریز و در آستانه الحاق به این کلانشهر قرار دارد. این مقاله نتیجه ارزیابی جامعه این شهر است.
روش کار: این مطالعه بر اساس مدل 8 مرحلهای کارولینای شمالی در پاییز 1396 انجام شد. در این مدل فرآیند ارزیابی سلامت جامعه در ۸ مرحله انجام یافت. هفت مرحله اول شامل شناسایی و اولویتبندی مشکلات شهر باسمنج و مرحلهی هشتم شامل تدوین برنامههای عملیاتی برای حل مشکل دارای اولویت منطقه میشد.
نتایج: در پایان مرحله اول این مطالعه نزدیک به 100 مشکل مختلف شناسایی شد و در مرحله بعد بر اساس اصول طبقهبندی Hanlon به ترتیب اعتیاد جوانان، مشکلات زباله شهری، سگهای ولگرد، آلودگی زیستمحیطی کارخانه کلر پارس، کمعرض بودن خیابان اصلی، دامداریهای داخل شهر، ازدواج سن پایین دختران، مشکل فاضلاب شهر، بیکاری جوانان و خود درمانی و مصرف بالای آنتیبیوتیک در مردم در لیست مشکلات اولویتدار منطقه قرار گرفت و از بین آنها مشکل زبالههای شهری بررسی اجمالی شد. عواملی چون عدم وجود برنامههای مدون کاهش و تفکیک زباله، آگاهی کم مردم در خصوص جمعآوری زباله، نبود سیستم مناسب فاضلاب شهری، عدم مشارکت مردم و بخش خصوصی در برنامههای جمعآوری و دفع زبالههای شهری در ایجاد آن مؤثر شناسایی شدند.
نتیجهگیری: در این مطالعه طیف وسیعی از مشکلات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی شناسایی شد. هرچند اولویت انتخابی برای بررسی بیشتر به مشکل زبالههای شهری اختصاص یافت اما رفع تکتک این مشکلات نیازمند همفکری و مساعدت کلیه ارگانها و سازمانهای دولتی و مردمی میباشد.
الهام فایض، سید ابوالفضل ذاکریان، کمال اعظم،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1397 )
چکیده
زمینه و هدف :جو ارگونومی نشان دهنده ادراک کارکنان از حمایت و تأکید سازمان بر طراحی و اصلاح شغل به منظور بهبود "عملکرد عملیاتی" و " آسایش و سلامت کارکنان" میباشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی روایی و پایایی پرسشنامهی ارزیابی جو ارگونومی در راستای ایجاد ابزاری مناسب جهت تعیین ارزشهای کلی یک سازمان در زمینهی ارگونومی و سنجش وضعیت جو ارگونومی موجود در سازمانها انجام شد.
روش کار: ابتدا پرسشنامه ارزیابی جو ارگونومی از مرجع تهیه کنندهی آن در دانشگای کلرادو آمریکا دریافت شد و سپس به منظور تأیید ثبات زبانشناسی آن از روش ترجمه معکـوس استفاده گردید. اعتبار محتوایی پرسشنامه توسط 10 نفر از متخصصین مربوطه مورد بررسی قرار گرفت. پایایی پرسشنامه نیز در یک مطالعهی مقطعی با استفاده از یک نمونهی 50 نفری از کارکنان یک صنعت تولید برق حرارتی به کمک روش آلفای کرونباخ تعیین گردید.
نتایج: در این مطالعه نسبت روایی محتوا(CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) به ترتیب 90/0و 94/0تعیین گردید. همچنین پایایی پرسشنامه به کمک آلفای کرونباخ برای 59 آیتم پرسشنامه ( 96/0
=) محاسبه شد. نتایج بدست آمده نشان دهندهی اعتبار محتوایی و پایایی قابل قبولی برای این ابزار است.
نتیجه گیری: با توجه به سطح قابل قبول شاخصهای روایی و پایایی، پرسشنامهی ارزیابی جو ارگونومی را میتوان به عنوان یک ابزار روا و پایا، جهت ارزیابی و تحلیل وضعیت جو ارگونومی در صنایع و سازمانهای مختلف استفاده نمود.
نیرومند رومیانی، بی بی سادات میر اسماعیلی، کمال اعظم، زهرا یوسفی، مسلم رومیانی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: اینترنت ابزاریست که بسیاری از نیازهای بشر را تامین می کند اما همین فناوری می تواند تاثیراتی بر زندگی افراد داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی نقش اینترنت بر ارزش های خانواده انجام گرفته است.
روش کار: این مطالعه مقطعی به صورت توصیفی- تحلیلی در سال 1394 در شهر تهران انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمام دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران بود که اطلاعات آن از 384 نفر به روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک پرسشنامه جمع آوری گردید. در این مطالعه از پرسشنامه استاندارد یانگ (Young) نیز استفاده و داده ها بوسیله نرم افزار SPSS نسخه 22 و آنالیز واریانس یکطرفه تحلیل گردیده است.
نتایج: یافته های به دست آمده حاکی از ارتباط مثبت و معنی دار بین وابستگی دانشجویان به اینترنت، فضای صمیمیت بین کاربران، آگاهی و اطلاع توسط خانواده و میزان استفاده دانشجویان از اینترنت وجود داشت (5/0>p). اما در خصوص متغیر "احساس گمنامی در اینترنت" هیچ رابطه معنی داری یافت نشد.
نتیجه گیری: استفاده مداوم از اینترنت و پذیرش مرجع و مجرای دستیابی اصلی برای کسب اطلاعات از اینترنت باعث تاثیرات منفی در زندگی و روابط و ارزش های موجود در چارچوب خانواده ها گردیده است. لذا لازم است که دانشجویان توجه بیشتری به استفاده مناسب و بهینه از آن داشته باشند. همچنین این نیاز را می طلبد که مداخله های رفتاری و شناختی با هدف تغییر الگوهای استفاده از اینترنت انجام گردد.
نوید قنواتی، احمد نظرپور، تیمور بابایی نژاد،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: فلزات سنگین موجود در خاکهای سطحی شهرها ناشی از منابع مختلف (مانند ترافیک، انتشارات صنعتی و فرسایش ناشی از ساختمان ها) میتواند از طریق تنفس، بلع وجذب پوستی در بدن انسان تجمع یافته و برای سلامتی خطرساز باشد. هدف از این پژوهش ارزیابی خطر اکولولوژیکی و بهداشتی برخی فلزات سنگین در خاک کنار جادهای تقاطع های شهراهواز (مدرس، چهارشیر، زرگان، بهبهانی، گلستان، آبادان، خرمشهر، سوسنگرد و اندیمشک) می باشد.
روش کار: در این مطالعه غلظت فلزات سنگین در خاکهای سطحی کنار جادهای تقاطعهای شهر اهواز دراوایل تابستان سال 1395 مورد بررسی گرفت. در این مطالعه، نمونهبرداری در هر تقاطع در فواصل مشخص 1، 10 و 30 متری در دو طرف جاده اصلی (هر تقاطع 6 نمونه) از خاک سطحی (عمق 0 تا 20 سانتیمتری) انجام شد که در مجموع 54 نمونه از تمام مناطق برداشت شد. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه در آون در دمای 60 درجه سانتیگراد خشک شدند. پس از هضم شدن با مخلوط اسیدی، غلظت فلزات سنگین روی، سرب، نیکل، مس، کروم، کادمیوم و آرسنیک به روش طیفسنجی جرمی پلاسمایی جفت شده القایی (ICP-MS) اندازهگیری شد. سطح آلودگی بر اساس خطر اکولوژیک و بهداشتی فلزات سنگین برآورد شد.
نتایج: میانگین غلظت فلزات روی، سرب، نیکل، مس، کروم، کادمیوم و آرسنیک به ترتیب 42/49±61/116، 91/166±02/284، 47/4±53/25، 75/87±63/220، 80/84±21/137، 23/3±44/3 و 08/3±65/8 میلیگرم بر کیلوگرم بدست آمد. بررسی نسبتهای ایزوتوپی نشان داد، نشرهای ناشی از ترافیک خودروها و نشرهای صنعتی مهمترین منابع سرب در نمونههای مورد مطالعه هستند. مقدار میانگین پتانسیل خطر اکولوژیکی (RI)، تقاطعهای اندیمشک، گلستان و سوسنگرد دارای خطر کم، تقاطعهای مدرس، بهبهانی و زرگان دارای خطر متوسط و تقاطعهای چهارشیر، آبادان و خرمشهر دارای خطر قابل توجه می باشند. خطر سرطانزایی (CR) در کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر است. در هر دو گروه سنی، کروم بیشترین خطر سرطانزایی را دارد.
نتیجهگیری: نتایج بدست آمده نشان داد منبع آلودگی فلزات مورد مطالعه فعالیتهای انسانی از قبیل ترافیک جادهای و فعالیتهای صنعتی در منطقه مورد مطالعه است.
علی احمد رفیعی راد، علی اکبر حق دوست، حمید شریفی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: استفاده از کاندوم در روابط آزاد جنسی یک ابزار اصلی است و هر دو شریک جنسی را از ابتلا به بیماریهای آمیزشی محافظت میکند. لذا ضرورت دارد به صورت پیوسته، موضوع بررسی شود. پژوهش حاضر به بررسی وضعیت و دلایل استفاده و عدم استفاده جوانان ایرانی از کاندوم در روابط آزاد جنسی و مسایل فرهنگی مرتبط پرداخته است.
روش کار: مطالعه حاضر یک پیمایش ملی بوده است که به صورت مقطعی در سال 1393 از طریق نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای در 13 استان کشور انجام شده است. ابزار مطالعه پرسشنامه و جامعه آماری جوانان 19تا29 ساله ایرانی بودهاند.
نتایج: از میان نمونه آماری 3246 نفری مورد مطالعه 49% زن و 51% مرد بودهاند. در میان نمونه 5/19% تجربه روابط آزاد جنسی داشتهاند (7/31% مردان و 9/6% زنان). از میان افراد دارای روابط آزاد 7/21% «هر بار»، 4/15% «تقریباً هر بار» 3/35% «بعضی اوقات» از کاندوم استفاده کردهاند و 6/27% «هرگز» استفاده نکردهاند. دلایل عدم استفاده منظم از کاندوم در دسترس نبودن، دوست نداشتن و گرانی کاندوم، لازم نبودن و استفاده از وسایل دیگر بوده است.
نتیجهگیری: بخش عمدهای از دلایل عدم استفاده از کاندوم ریشه های فرهنگی داشته و یا وابسته به ذایقه و ترجیحات فرهنگی بوده و لذا اصلاح آن نیازمند سیاستگذاری فرهنگی متناسب است.
محسن روشن پژوه، رکسانا میرکاظمی، مهرداد احترامی، هومان نارنجی ها، حسین ملک افضلی، حمیدرضا صرامی، مجید رضازاده، فاطمه عباسی، سعید نوروزی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: سوءمصرف مواد یکی از مشکلات دیرپای اجتماعی و سلامتی ایران محسوب میگردد. به منظور برنامهریزی و سیاستگذاری برای پیشگیری، درمان و کاهش آسیب سوء مصرف مواد، دستیابی به اطلاعات دقیق، قابل اعتماد و روزآمد در ارتباط با این اختلال، ضروری است. هدف از این مطالعه، دستیابی به دادههایی دقیق در مورد شیوع و الگوی مصرف مواد در جمعیت تهران بود.
روش کار: پژوهش از نوع مقطعی و پیمایش خانوار بر روی حجم نمونه 6024 نفری از ساکنین 15 تا 64 ساله شهر تهران انجام گرفت. ابزار جمعآوری دادهها، فرم محقق ساختهای بود که اطلاعات دموگرافیک و اطلاعات مربوط به مصرف انواع مواد در هفته، ماه و سال گذشته و در طول عمر را جمعآوری کرد.
نتایج: 5646 نفر در مطالعه شرکت نمودند. شیوع مصرف در طول عمر در استان تهران برای سیگار، 9/21% ، برای قلیان، 8/26%، برای مشروبات الکلی، 1/12% و برای مواد، 3/7% بود. این میزان در هفته گذشته برای سیگار، 9/12% ، برای قلیان 5/10%، برای مشروبات الکلی 8/1% و برای مواد، 2/2% بود.
نتیجه گیری: شیوع مصرف سیگار، قلیان، مشروبات الکلی و مواد در استان تهران بالا است. این آمار برای مصرف الکل، قلیان و سیگار در طول عمر، بالاتر از آمارهای کشوری و برای مصرف مواد در طول عمر، کمتر از شیوع در کشور است.
علی محمد مصدق راد، ابوالقاسم پوررضا، فاطمه یعقوبی فرد،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: حوادث ناشی از سوختگی منجر به ایجاد صدمات جدی و مرگ زودرس میشوند. درمان و مراقبتهای سوختگی بسیار پر هزینه هستند. هدف این پژوهش محاسبه بار اقتصادی درمان و مراقبت بیماران سوختگی در بیمارستان بود.
روش کار: این مطالعه به صورت مقطعی-توصیفی در بیمارستان طالقانی اهواز در سال 1394 انجام شد. برای انجام این مطالعه از یک پرسشنامه با روایی و پایایی بالا استفاده شد. تعداد 315 نفر از بیماران سوختگی در این مطالعه شرکت کردند. دادهها در روز ترخیص از طریق مصاحبه با بیمار یا همراه وی و بررسی پرونده پزشکی او جمعآوری شد. دادهها توسط نرم افزار SPSS و آزمونهای آماری متناسب با نوع متغیرها تحلیل شدند.
نتایج: میانگین هزینه درمان و مراقبت هر بیمار سوختگی در بیمارستان 117071803ریال و برای هر روز بستری در بیمارستان 8501946 ریال بود. هزینههای مستقیم درمانی، هزینههای مستقیم غیر درمانی و هزینههای غیر مستقیم به ترتیب 1/94، 4/1 و 5/4 درصد کل هزینه درمان و مراقبت بیماران سوختگی در بیمارستان را تشکیل دادند. هزینههای جراحی، داروها و خدمات تشخیصی به ترتیب بیشترین هزینه مستقیم درمانی را شامل میشدند. سهم پرداخت از جیب بیمار از هزینههای مستقیم 7/7% بود.
نتیجهگیری: هزینه درمان و مراقبت بیماران سوختگی در بیمارستان بسیار بالا است که به بیماران، خانوادهها، بیمههای سلامت و دولت تحمیل میشود. هزینههای جراحی و دارو بیشترین هزینه بیماران را تشکیل میدهد. دولت و سازمانهای بیمه باید با حمایتهای مالی فرایند درمان و مراقبت بیماران سوختگی را تسهیل کنند.
سمیرا کاظمی، حدیث خوشنواز، معصومه قربانی ده، سکینه ورمزیار، سلمان شیخی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: در صنعت لوازم خانگی به علت انجام عملیات کاری همچون جابجایی دستی قطعات توسط کارکنان، امکان بروز اختلالات اسکلتی-عضلانی و ابتلاء به خستگی عضلانی وجود دارد. لذا هدف مطالعه حاضر، بررسی خستگی عضلانی و ارتباط آن با شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی در بین کارکنان یک کارخانه تولید لوازم خانگی میباشد.
روش کار: این مطالعه توصیفی- تحلیلی و مقطعی در سال 1395 در بین 150 نفر از کارکنان یک کارخانه تولید لوازم خانگی انجام گردید. دادههای مربوط به شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی و خستگی عضلانی به ترتیب توسط پرسشنامه نوردیک و روش MFA جمعآوری و سپس با استفاده از آمار توصیفی و آزمون رگرسیون لجستیک دادهها توصیف و تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج: براساس نتایج بدست آمده شیوع اختلالات اسکلتی–عضلانی در نواحی کمر، زانوها و گردن به ترتیب 3/33% ، 3/25% و 3/21% گزارش گردید. همچنین نتایج ارزیابی MFA نشان داد که خطر ابتلاء به خستگی عضلانی در نواحی شانه، مچ دست و بازوها به ترتیب در 7/28، 28 و 7/26% از کارکنان در سطح بسیار بالای اقدام اصلاحی قرار دارد. تجزیه و تحلیل آماری ارتباط معنی داری بین خستگی عضلانی و شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی نشان نداد.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج ناراحتی در ناحیه کمر و میزان خطر خستگی در ناحیه شانه میتوان با انجام اقداماتی همچون افزایش ارتفاع پالتها، استفاده از میز با ارتفاع قابل تنظیم و چیدمان قطعات در حد دسترسی نرمال میتوان سطح خطر را کاهش داد.
سحر پیکانی، ناصر نصیری، حلیمه یعقوبی، داریوش بسطام، فاطمه دوست محمدی، محمد واحدیان شاهرودی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: کم کاری مادرزادی تیروئید شایع ترین اختلال دستگاه غدد درون ریز کودکان و یکی از علل عقب افتادگی ذهنی می باشد که تنها در صورت تشخیص و درمان به هنگام، قابل پیشگیری است. مطالعه حاضر با هدف بررسی شیوع کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان غربالگری شده در شهر مشهد انجام گردید.
روش کار: در این مطالعه مقطعی 4484 نوزاد تازه متولد شده در شش ماهه اول سال 94 مورد بررسی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از اطلاعات ثبت شده در فرم های غربالگری جمع آوری و با استفاده از آزمون های آماری و سطح معنی داری 5% مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
نتایج: تعداد 4484 نفر مورد بررسی قرار گرفتند که از بین آنها 51% پسر و 48% دختر بودند. میزان فراخوان 6/2% و شیوع هیپوتیروئیدی 1 در370 نوزاد برآورد شد. بین هیپوتیروئیدیسم و وزن هنگام تولد، تغذیه نوزاد، میزان غلظت TSH اولیه و میزان غلظت TSH وریدی رابطه آماری معنی داری وجود داشت.
نتیجه گیری: با توجه به میزان شیوع هیپوتیروئیدی در مشهد که برابر با شیوع کشوری و به طور قابل توجهی از مقادیر جهانی بالاتر است، برای شناسایی عوامل مرتبط با بیماری انجام پژوهش های جامع تر و همچنین طراحی مداخلات مناسب در راستای پیشگیری از بیماری ضروری به نظر می رسد.
امیرحسین کلانتری، اسماعیل آیتی، حمید رسولی پور،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: تکلیف ثانویه رانندگان، بهطور مشخص استفاده از تلفن همراه حین رانندگی عاملی است که سالانه باعث مصدومیت و کشتهشدن هزاران کاربر راه میشود. هدف این پژوهش تعیین میزان حواسپرتی رانندگان در راههای درونشهری مشهد با تمرکز بر استفاده از تلفن همراه با استفاده از یک مطالعه مشاهداتی است.
روش کار: یک مطالعه مقطعی پس از استخراج دادههای مربوط به راههای درونشهری مشهد در طول 3 ماه و در 17 سایت بازرسی و 42 راه اصلی و فرعی بر روی تکلیف ثانویه رانندگان مشهدی انجام گرفت و نتایج با استفاده از آزمون مربع کای پیرسون تحلیل و بررسی شد.
نتایج: از 81960 راننده مشاهدهشده، 5674 مورد (9/6%) در حال حواسپرتی بودند (2/86% مرد). میزان استفاده از تلفن همراه 27/5% بود: مکالمه با دست (15/3%)، خواندن و نوشتن پیام (83/1%) و استفاده از هندزفری (28/0%). همچنین، 75/1% رانندگان در حال انجام دیگر تکلیف ثانویه خطرساز مانند تغذیه و کشیدن سیگار مشاهده شدند. نتایج نشان داد که زنان حواسپرت بیشتر از تلفن همراه استفاده میکنند و مردان سهم بیشتری از دیگر اشکال حواسپرتی را به خود اختصاص دادند. بیشترین استفاده از تلفن همراه مربوط به رانندگان مرد 26 تا 35 ساله بود و رانندگان زیر 26 سال گروه غالب را در خواندن و نوشتن پیام تشکیل دادند.
نتیجهگیری: اتخاذ راهکارهای آموزشی، توجیهی و محدودکننده میتواند سالیانه بخش زیادی از خسارات جانی، مالی و اجتماعی ناشی از حواسپرتی را کاهش داده و گامی بلند برای نزدیک شدن به یک جامعۀ ایمن توأم با آرامش بردارد.
ایوب صوفی زاده، کامران اکبر زاده، زکیه تلمادره ای، احمد گرگانلی دوجی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: کنه ها انگل های خارجی هستند که می توانند ناقل عوامل بیماریزای مختلفی باشند. این مطالعه جهت شناسایی پراکندگی و تنوع زیستی کنه های سخت در مراوه تپه، استان گلستان در بهار سال 1395 انجام شد.
روش کار: در 10 روستای انتخاب شده در منطقه مورد مطالعه، حدود 29 راس گاو، 99 راس گوسفند، 62 راس بز و 11نفر شتر جهت تشخیص آلودگی به کنه ها مورد بررسی قرار گرفتند. کنه های جدا شده داخل الکل 70% نگهداری و شناسایی شدند. برای اندازه گیری تنوع زیستی از شاخص های سیمپسون، شانون وینر، همسانی توزیع و غنای گونه ای استفاده شد.
نتایج: در کل 476 کنه صید و 2 دو جنس ( Hyalomma , Rhipicephalus) و 12 گونه از کنه های سخت شناسایی شدند که عبارتند از: Hyalomma anatolicum, Hy. scupense, Hy. aegyptium, Hy. marginatum, Hy. dromedarii, Hy. rufipes, Hy. asiaticum, Hy. excavatum, Hy. detritum, Rhipicephalus turanicus, R. bursa and R. sanguineus .
R. sanguineus گونه غالب کنه ها در منطقه مورد مطالعه بود. Hy. asiaticus گونه غالب در مناطق دشتی و R. sanguineus گونه غالب در مناطق کوهپایه ای و کوهستانی بود. بر اساس شاخص مارگالف، غنای گونه ای در مناطق کوهپایه ای بیشتر و در میزبان بز کمتر از دیگر میزبانها بود ولی بر اساس شاخص شانون-وینر میزان تنوع گونه ای در مناطق دشتی بیشتر و در میزبان گوسفند کمتر از دیگر میزبانها بود.
نتیجه گیری: مطالعات دینامیک جمعیت و محاسبه شاخص های تنوع زیستی در درک وضعیت ناقلین و چشم انداز بیماریهای منتقله بوسیله ناقلین مفید هستند.
رحیمه عبدلی، محمد مهدی صداقت، محمد علی عشاقی، حمیده عدالت، زکیه تلمادره ای، سحر آذرمی، جواد رفیع نژاد،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: کنه های سخت از مهمترین انگل های خون خوار اجباری و خارجی مهره داران میباشند که باعث پراکنش انتقال بسیاری از عوامل بیماری زا از جمله بیماریهای آربو ویروسی، بورلیایی، ریکتزیایی و...می شوند. این مطالعه به منظور تعیین وضعیت کنه های سخت ناقلین تب خونریزیدهنده کریمه – کنگو انجام شد.
روش کار: این مطالعه به صورت توصیفی-مقطعی در شهرستان های اهر و کلیبر استان آذربایجان شرقی انجام شد. با توجه به وجود دو منطقه کوهستانی و جنگلی مناطق مورد مطالعه به صورت خوشه ای-تصادفی انتخاب و نمونه گیری به روش مستقیم و با پنس از روی حیوان انجام شد، نمونه های جمع اوری شده با استفاده از کلید های شناسایی معتبر تشخیص داده شدند.
نتایج: در این مطالعه 1400 دام (1000 رأس گوسفند ،200 رأس بز، 180 رأس گاو، 20 رأس گاومیش) مورد بررسی قرار گرفت که از این تعداد دام 2022 عدد کنه سخت جدا گردید که بهطور متوسط میزان آلودگی کنه در هر رأس دام 44/1 عدد بود و به تفکیک دام، در هر رأس گاو (25/9)، گاومیش (9/0)، (گوسفند (32/0) و بز (11/0) عدد بود. کنه های صید شده شامل 498 عدد (63/24%) نر، 741 عدد (65/36%) ماده و 782 عدد (67/38%) نمف و یک عدد لارو بودند. از نظر تنوع کنه های صید شده مرکب از چهار جنس هیالوما (82/88%)، ریپی سفالوس(8/8%)، درماسنتور(58/1%) و همافیزالیس (8/0%)، بودند که از جنس هیالوما سه گونه هیالوما آناتولیکوم (22/39%)، هیالوما مارژیناتوم (15/9%)، هیالوما آسیاتیکوم (69/0%)، سایر هیالوما (04/1%)، نمف هیالوما (67/38%) و یک عدد لارو (05/0%)، از جنس درماسنتور گونه مارژیناتوس (58/1%)، از جنس ریپیسفالوس دو گونه ریپیسفالوس بورسا (19/5%) و ریپیسفالوس سانگینوس (61/3%)، از جنس همافیزالیس3 گونه همافیزالیس سولکاتا (59/0%)، همافیزالیس پونکتتا (15/0%) و همافیزالیس کانسینا (05/0%) شناسایی گردیدند.
نتیجه گیری: با توجه به این که کنه هیالوما فون غالب منطقه بوده و این جنس در انتقال انواع عوامل بیماریزا از جمله تب خونریزی دهنده کریمه کنگو، بابزیوز، تیلریوز، آناپلاسما و ... نقش مهمی را ایفا می نماید. لازم است مرکز مدیریت بیماریهای واگیر استان و اداره دامپزشکی با همکاری سایر ارگان ها تمهیدات لازم را جهت مبارزه با آنها انجام دهند.
نسیم احمدی، سیاوش طالع پسند، اسحق رحیمیان بوگر،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی رابطه امید و رضایت از زندگی با قلدری و قربانی شدن دانش آموزان با نقش واسطهای ارتباط با مدرسه بود.
روش کار: طرح پژوهش حاضر از نوع مقطعی بود. جامعه آماری دانش آموزان متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 95-1394 بودند. نمونه 300 دانشآموز بودند که با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری مقیاس امید اسنایدر، رضایت از زندگی داینر و همکاران، مقیاس ارتباط با مدرسه واترز و کراس، و مقیاس قلدری ایلی نوی اسپلاگه و هولت بودند. مدل فرضی با تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزار LISREL8.57 آزمون شد.
نتایج: یافتهها حاکی از آن بود که امید و رضایت از زندگی بر ارتباط با مدرسه اثر ساختاری مستقیم در جهت مثبت داشت. رضایت از زندگی بر قلدری اثر ساختاری مستقیم در جهت منفی داشت، قلدری بر قربانی شدن اثر ساختاری مستقیم در جهت مثبت داشت. ارتباط با مدرسه بر قلدری و قربانی شدن اثر مستقیم ندارد. اثر غیرمستقیم امید و رضایت از زندگی بر قلدری و قربانی از طریق ارتباط با مدرسه تائید نشد. رضایت از زندگی بر قربانی شدن بهواسطه قلدری اثر غیرمستقیم داشت.
نتیجهگیری: رضایت از زندگی یک عامل تسهیلکننده ارتباط با مدرسه بود و بهعنوان یک عامل محافظتکننده علیه قلدری عمل میکرد. امید و ارتباط با مدرسه بهعنوان عوامل محافظتکننده برای پیشگیری از قلدری عمل میکردند.
حمیرا سلیمان نژاد، حمید پورشریفی، جهانشا محمدزاده، کورش سایه میری،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: نگرش به خودکشی در نوجوانان یکی از مشکلات عمدۀ سلامت روانی محسوب میشود. لذا انجام پژوهشهایی از این دست حائز اهمیت میباشد. از این رو هدف از پژوهش حاضر اثربخشی پروتکل یکپارچهنگر در کاهش نگرش منفی به حل مسأله به عنوان تعیینکننده گرایش به خودکشی در نوجونان و جوانان 15 تا 24 ساله میباشد.
روش کار: در یک طرح نیمه آزمایشی به شیوه پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل تعداد 40 نفر از نوجوانان و جوانان 15 تا 24 ساله شهر ایلام به روش نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب شدند. همه آنها پرسشنامههای نگرش به خودکشی و نگرش منفی به حل مسأله را تکمیل کردهاند. پس از اجرا و جمعآوری اطلاعات، دادهها با روش تحلیل کواریانس چندمتغیری MANCOVA به کمک نرمافزار SPSSV19 تحلیل شدهاند.
نتایج: نتایج آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد تفاوت معنی داری در نمرات دو گروه وجود دارد (01/0p<، 748/10 =F، 506/0= اثر لاندای ویلکز). در همه مؤلفههای نگرش منفی به حل مسأله بین دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنیداری مشاهده شد. آموزش مهارتهای مبتنی بر رویکرد یکپارچهنگری بر نگرش منفی به حل مسأله افراد نمونه اثربخش بوده و نمرات پسآزمون گروه آزمایش در متغیرهای گرایش-اجتناب به مسائل و کنترل شخصی کاهش یافته و در متغیر اعتماد به حل مسائل افزایش یافته است.
نتیجهگیری: در نهایت میتوان گفت آموزش مبتنی بر رویکرد التقاطی (یکپارچهنگری) در نگرش منفی به حل مسأله نوجوانان و جوانان 15 تا 24 ساله که گرایش به خودکشی داشتهاند، مؤثر بود. از این رو آموزش برنامههایی از قبیل حلمساله، تنظیم هیجان، ذهنآگاهی و مواردی از این قبیل به روانشناسان، والدین، نوجوانان، متخصصان حوزه سلامت و آسیبشناسی اجتماعی جهت کاهش و جلوگیری از خودکشی نوجوانان میتواند اثربخش واقع شود.
آمینه نادری، شهرام فتاحی، سمیه اعظمی،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: بده-بستان بین ثروت پولی و خطرات مرگبار توسط مفهوم ارزش آماری زندگی بیان میشود. ابزاری کارآمد که بطور گسترده برای ارزیابی پروژهها و تخصیص مناسب منابع در جهت ایمنی جادهای به کار میآید. در این راستا این مطالعه با استفاده از روش انتخاب بیان شده ارزش آماری زندگی را در جهت بهبود ایمنی جادههای درون شهری اردبیل برآورد کرده است.
روش کار: دادههای این تحقیق در سال 1396 با استفاده از پرسشنامه از بین 300 راننده که بنا به اهداف خاصی روزانه در سطح شهر تردد دارند، جمعآوری شده و نتایج مطالعه با استفاده از متد ترجیحات بیان شده و مدل لاجیت ادغامی برآورد شده است. در این راستا، ابتدا هدف مصاحبه به رانندگان توضیح داده شده و بعد از اعلام رضایت آنها، مصاحبه انجام گرفته است. همچنین، نویسندگان متعهد شدهاند که اطلاعات افراد به صورت محرمانه باقی بماند.
نتایج: بر اساس نتایج، ارزش آماری زندگی و ارزش آماری مصدومیت در جهت بهبود ایمنی جادههای درون شهری اردبیل به ترتیب 1077551000 و 1178570 ریال برآورد شده است. همچنین، افراد ثروتمندتر، مسنترو دارای تحصیلات دانشگاهی تمایل بیشتری برای پرداخت هزینه در جهت بهبود ایمنی جادهای دارند.
نتیجه گیری: یکی از راهکارها برای سرمایهگذاری اقتصادی در بهبود ایمنی جاده میتواند اجرای طرحهای پژوهشی مشترک با سایر نهادها و استفاده از تجربیات دیگر کشورهای موفق در این زمینه باشد و نیز پروژههای بهبود ایمنی به منظور افزایش جذب سرمایه میتوانند افراد ثروتمندتر را هدف بگیرند.
محمد ولایت زاده، سینا دوازده امامی،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: ردپای کربن یکی از مباحث و مسائل مهم ایمنی، بهداشت و محیطزیست میباشد که در دهه اخیر مورد مطالعه بسیاری از محققان بوده است. این تحقیق با هدف ارزیابی ردپای کربن و بررسی ارتباط دیاکسیدکربن انتشار یافته در اتمسفر منطقه با مصارف انرژی در میدان نفتی یادآوران در سال 1396 انجام شد.
روش کار: با توجه به ساعات کاری اداری و عملیاتی، جمعآوری دادهها و اطلاعات، طی ساعتهای کاری و اداری روز در فصل بهار و ماه خرداد از 64 مناطق عملیاتی و بهرهبرداری، کمپهای مسکونی، دفاتر اداری، اجرایی و واحد بهرهبرداری انجام شد. میزان مصارف انرژی با استفاده از فرم جمعآوری اطلاعات، بازدید میدانی و مصاحبه از پیمانکاران 3 بار (جهت دقت و صحت نتایج) طبقهبندی و ثبت شدند.
نتایج: مجموع انتشار دیاکسیدکربن حاصل از مصرف برق، مصرف ژنراتورها، حمل و نقل در یک ماه به ترتیب KgCO2/Kwh 24/1072794، KgCO2/L 5435478 و KgCO2/L 36/9342704 به دست آمد. میزان کل انتشار دیاکسیدکربن در یک سال در میدان نفتی یادآوران KgCO2/Year 2/190211719 برآورد گردید. میزان کل مصرف انرژی در یک سال GJ 92/5229043 محاسبه گردید. شدت مصرف انرژی ماهیانه و سالیانه به ترتیب (BOE) GJ/Tone 60/8 و 20/103 به دست آمد.
نتیجهگیری: پیشنهاد میشود که سرویس ایاب و ذهاب پرسنل در میدان نفتی یادآوران فراهم شود. دورههای مصرف بهینه انرژی در بین پیمانکاران میدان نفتی یادآوران برگزار شود. مدیریت مصرف سوختهای فسیلی و حمل و نقل در میدان نفتی یادآوران اجرایی شده و تمامی مناطق مختلف در میدان نفتی یادآوران به برق شهری متصل شوند.
ثریا قبادیان، فهیمه کاظمی، پروانه نظر علی،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: ارکسین، هورمون مؤثر بر اضافه وزن و چاقی و نیز تنظیمگر متابولیسم گلوکز است. هدف از تحقیق حاضر، تأثیر یک دوره تمرین تناوبی شدید (HIIT) بر سطوح پلاسمایی ارکسین-A (OXA) و مقاومت به انسولین زنان دارای اضافه وزن بود.
روش کار: در یک مطالعه نیمه تجربی، 24 زن دارای اضافه وزن (دامنه سنی: 20 تا 25 سال، شاخص توده بدن (BMI): 25 تا 30 کیلوگرم بر متر مربع) به دو گروه کنترل (12 نفر) و تمرین (12 نفر) تقسیم شدند. گروه تمرین، HIIT منتخب شامل 6 حرکت را به مدت 6 هفته به صورت 3 جلسه در هفته انجام دادند. مارکرهای خونی، 24 ساعت پس از آزمون جمعآوری و اندازهگیری شد. دادهها با استفاده از آزمونهای آماری تی همبسته و تی مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و سطح معنیداری 05/0p< در نظر گرفته شد.
نتایج: در مرحله پس آزمون نسبت به پیش آزمون، تفاوت معنیداری بین وزن،BMI ، سطوح پلاسمایی گلوکز و انسولین و مقاومت به انسولین گروه کنترل و تمرین یافت نشد (05/0<p). همچنین، بین سطوح پلاسمایی گلوکز، انسولین، OXA و مقاومت به انسولین دو گروه کنترل و تمرین پس از 6 هفته تفاوت معنیداری وجود نداشت (05/0<p).
نتیجهگیری: یافتههای تحقیق حاضر نشان داد که دوره 6 هفتهای HIIT، بر OXA پلاسما و مقاومت به انسولین زنان دارای اضافه وزن اثر ندارد.
جعفر کردزنگنه، هاشم محمدیان،
دوره 17، شماره 1 - ( 3-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: تأخیر در فرزند آوری علاوه بر داشتن مخاطرات بهداشتی برای مادر و کودک ممکن است منجر به بیفرزندی دائمی نیز شود. این مطالعه با هدف روان سنجی نسخه فارسی ابزار نگرش به باروری و فرزند آوری در زنان بدون سابقهی بارداری انجام شد.
روش کار: در این پژوهش 235 نفر از زنان بدون سابقه بارداری مناطق جنوب کشور به شیوه نمونهگیری چندمرحلهای انتخاب و پرسشنامه نگرش به باروری و فرزندآوری در بین آنها اجرا شد. جهت تعیین روایی و پایایی پرسشنامه، از آزمون آلفای کرونباخ و تحلیل عامل اکتشافی از نرمافزار SPSS نسخه 16 استفاده شد.
نتایج: میانگین سنی زنان 1/4 ± 47/24 سال بود. ضریب کلی آلفای کرونباخ معادل 88/0 بود. مقدار آزمون کیزر میر اولکین پرسشنامه 890/0 و مقدار آزمـون کرویـت بارتلـت در سطح معنیدار قرار داشت (001/0 p ≤). در این مطالعه علاوه بر مؤلفههای اصلی ابزار، مؤلفهی موکول کردن به آینده استخراج گردید که درمجموع 63% از واریانس نگرش به باروری و فرزند آوری را تبیین کردند.
نتیجهگیری: نسخه فارسی پرسشنامه نگرش به باروری و فرزند آوری 4 مؤلفهای دارای ویژگیهای روان سنجی قابلقبولی بود. پیشنهاد میشود در مطالعات آتی این ابزار 4 مؤلفهای نگرش به باروری و فرزند آوری مدنظر محققین جهت انجام مداخلات و برنامهریزیهای بهداشتی - جمعیتی در زنان بدون سابقهی بارداری قرار گیرد.
