منصوره گنجعلی، لیلا نجفی، زینب خالدیان،
دوره 23، شماره 1 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: بازگشت مادران شاغل به محیط کار پس از مرخصی زایمان یکی از مراحل حیاتی و پیچیده در مسیر شغلی زنان است که بر توازن بین نقشهای خانوادگی و حرفهای آنان تاثیر میگذارد، بویژه در استان سیستان و بلوچستان که فقر فرهنگی و ساختار خانواده گسترده، برجسته است.
روش کار: این پژوهش کیفی با روش تحلیل محتوا در سال 1404 در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام شد. جامعه مطالعه شامل مادران شاغل پس از زایمان و مدیران حوزه سلامت بود. در این مطالعه تعداد 30 نفر شامل 20 مادر شاغل پس از زایمان و 10 نفر مدیر با رضایت کامل وارد مطالعه شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و با تحلیل محتوای قراردادی تحلیل شدند.
نتایج: در پنج طبقه اصلی شامل "چالشهای روانی، خانوادگی، سازمانی، فرهنگی و اجتماعی، و قانونی و حمایتی" استخراج شد. که شامل 13 زیرطبقه و 34 مضمون مختلف دستهبندی شدند. ضعف در حمایتهای قانونی و سازمانی، کلیشههای فرهنگی، فشارهای روانی و تعارض نقشها، از جمله مهمترین موانع بازگشت موفق مادران به محیط کار محسوب میشوند.
نتیجهگیری: اصلاح سیاستهای سازمانی، ارتقاء آگاهی حقوقی و فراهمکردن محیط کاری انعطافپذیر و حمایتگر مانند اتاق شیردهی و تسهیلات دورکاری برای مادران شاغل ضروری است. این پژوهش با توجه به ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی خاص استان سیستان و بلوچستان، لازم است سیاستگذاران ضمن بازنگری و تقویت قوانین مرتبط با مرخصی زایمان و حمایتهای بیمهای، برنامههای آموزشی و فرهنگسازی را برای تغییر نگرشهای سنتی نسبت به نقش زنان اجرا کنند.
