محمد مهدی خطیب شهیدی، علی صدوق عباسیان، ملیحه صفری،
دوره 83، شماره 7 - ( مهر 1404 )
چکیده
زمینه و هدف: سیسپلاتین یکی از موثرترین داروهای شیمیدرمانی است، اما سمیت کلیوی ناشی از آن محدودکننده اصلی دوز مصرفی میباشد. این مطالعه با هدف تعیین شیوع و سیر بالینی آسیب حاد کلیوی در بیماران تحت درمان با دوز بالای سیسپلاتین انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی و توصیفی در بیمارستان آیتالله خوانساری شهر اراک و بر اساس پرونده بالینی بیماران بستری از فروردین 1400 تا خرداد 1401 انجام شد. بیماران با حداقل چهار دوره شیمیدرمانی بر پایه سیسپلاتین و دوز 260 میلیگرم بر مترمربع وارد مطالعه شدند. دادهها از سیستم سامانه اطلاعات بیمارستانی بیمارستان استخراج و در صورت نقص اطلاعات، از پرونده فیزیکی استفاده شد. 90 پرونده واجد شرایط بهطور تصادفی انتخاب شدند. پس از جمعآوری دادهها، تلخیص دادهها با استفاده از آمار توصیفی انجام شد.
یافتهها: توزیع جنسیتی، ۵۴/۴% از شرکتکنندگان را زنان (۴۹ نفر) و ۴۵/۶% را مردان (۴۱ نفر) تشکیل میدادند فراوانی نسبی آسیب حاد کلیه ناشی از سیس پلاتین 11/21% بر آورد شد. در مجموع 32/26% بیماران، مبتلا به بیماری مزمن کلیوی شدند و 53/10% بیماری به مرحله آخر رسیدند و تنها 11/42% از بیماران بهبود یافتند. پیگیری 18 تا 24 ماهه بیماران نشان داد که 05/21% بیماران فوت کردند، 79/15% تغییر درمان داشتند، 26/5% نیاز به پیوند کلیه داشتند و هیچ موردی از ترک درمان وجود نداشت. براساس مدل رگرسیون لجستیک جنس مونث، سن 61تا 70، سن بیشتر از 70 سال، وضعیت هیدریشن نامناسب ،پنج دوره شیمیدرمانی، شش دوره شیمیدرمانی و بالاتر و بیماری دیابت شانس بروزآسیب حاد کلیوی را افزایش داد.
نتیجهگیری: دوز بالای سیسپلاتین با خطر بالای آسیبهای پایدار کلیوی همراه است. با توجه به نرخ پایین بهبودی و احتمال پیشرفت به سمت نارسایی مزمن کلیه، پایش دقیق فاکتورهای خطر و مدیریت دقیق هیدراتاسیون در این بیماران حیاتی است.