مجله دانشکده پزشکی

آلودگی به انگلهای روده ای در تمام نقاط دنیا کم و بیش وجود دارد. با وجود پیشرفت های علمی وسیعی که در دهه های گذشته، موجب کاهش ابتلا و مرگ و میر از بیماریهای انگلی شده است، هنوز هم عفونت های انگلی یکی از بزرگترین مشکلات مهم بهداشتی و اجتماعی اغلب کشورهای در حال توسعه می باشد. در این تحقیق کودکان 60-25 ماهه شهرستان ساوه انتخاب و شیوع بیماریهای انگلی روده ای و اثر درمان دارویی بر روی موارد آلوده مورد ارزیابی قرار گرفت. در این تحقیق از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شد که سعی گردید تا حد امکان از 10 الی 15 درصد هر روستا نمونه گیری شود و در ناحیه شهری برحسب موارد رجوع به بیمارستان شهید مدرس منظور گردید. در ناحیه روستایی، کل نمونه گرفته شده از اطفال 1043 نفر بود که 637 (61/2%) آلوده بودند که شایعترین آلودگی انگلی روده ای، ژیاردیا بوده و همچنین در ناحیه شهری از 436 نفر نمونه گرفته شده تعداد اطفال آلوده 328 نفر (52/3%) بود که شایع ترین آلودگی انگلی روده ای مربوط به آنتامبا هیستولیتیکا می باشد. در آزمایشاتی که به عمل آمد، آلودگی با هفت نوع انگل شامل ژیاردیا، آنتامباهیستولیتیکا، آنتامباکلی، اکسیور، آسکاریس، همینولپیس نانا و تنیاساژیناتا در کودکان مشاهده گردید. جهت درمان موارد آلوده یاد شده از داروهای استفاده شده که درمان آلودگی به ژیاردیا مترونیدازول 87/5% و فورازولیدون 66/7% اثر درمانی نشان دادند. داروی مترونیدازول در درمان آلودگی به آنتامبا هیستولیتیکا (88/2%) و مترونیدازول+پارامومایسین 100% اثر درمانی داشتند در درمان کودکان آلوده به اکسیور دو داروی مبندازول و پپروینیوم پاموات اثر درمانی برابر 100% نشان دادند. داروی مبندازول در آلودگی به آسکاریس اثر درمانی برابر 88/9 نشان داد. نیکلوزامید در درمان به آلودگی همینولپیس نانا 100% و تنیاساژیناتا 75% اثر درمانی داشت. بازگشت آلودگی بعد از مدت 3 ماه در کودکان درمان شده در حدود 20/9% بود که شایع ترین آلودگی انگلی روده ای مربوط به اکسیور می باشد. با استفاده از روش تن سنجی در گروه تحت درمان موفق دارویی و کودکان آلوده (شاهد)، میانگین وزن کودکان تحت درمان بیشتر از کودکان آلوده بود، در صورتی که میانگین قد تفاوت عمده ای را نشان نداد.

در این بررسی 670 دانش آموز به صورت تصادفی انتخاب شدند. میزان شروع گواتر در دانش آموزان ایلامی و ارکوازی بترتیب 46/3 درصد و 55/7 درصد می باشد. میزان شیوع گواتر در دختران بیشتر از پسران مشاهده گردید. آزمون Z اختلاف معنی داری را بین میزان شیوع گواتر در دانش آموزان دو شهر، دانش آموزان دختر دو شهر و بین دانش آموزان دختر و پسر شهر ارکواز نشان داد (P<0.05). دختران رشد جسمی بهتری نسبت به پسران دارند. اگر چه بین اندازه های قد و وزن و اندازه تیروئید وهمچنین بین اندازه های قد و وزن و وضعیت اجتماعی اقتصادی ارتباط معنی داری مشاهده نگردید، ولی رشد جسمی و شاخص های وضعیت اجتماعی اقتصادی در شهر ارکواز که شیوع گواتر بیشتری دارد پایین تر از شهر ایلام می باشد. ارتباط معنی داری بین اندازه غده تیروئید و میزان ید دفعی ادرار مشاهده نگردید. میزان ید آب آشامیدنی شهر ایلام و ارکواز بترتیب 3/2 و 0/65 میکروگرم در لیتر است. از مهمترین عوامل شیوع گواتر در این دو شهر می توان به پایین بودن ید آب آشامیدنی و سو تغذیه پروتئین-انرژی اشاره کرد. مطابق نتایج بررسی اگرچه میزان ید دفعی ادرار در حد طبیعی است ولی شیوع بالای گواتر به کمبود ید در گذشته برمی گردد.

تاثیر مصرف میان وعده غذایی در مدرسه بر توانایی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی در منطقه 18 آموزش و پرورش مورد آزمایش قرار گرفت. در این رابطه تاثیر پایه تحصیلی، وضع تغذیه، عادات مصرف صبحانه و عادت مصرف میان وعده در مدرسه نیز بررسی شد. بدین منظور بعد از امتحانات ثلث اول سال تحصیلی 76-1375، 236 نفر از دانش آموزان پسر در 4 دبستان بطور تصادفی در دو گروه آزمایشی (119 نفر) و گروه شاهد (117 نفر) انتخاب شدند. بعد از انجام آزمون های روانشناختی به گروه آزمایشی یک میان وعده کم کالری از نوع غذاهای مخصوص برنامه تغذیه رایگان مدارس داده شد و گروه شاهد، برنامه معمولی خود را ادامه داد. بعد از 4 ماه مجددا آزمون های شناختی و امتحانات ثلث سوم برای هر دو گروه در شرایط یکسان و همزمان انجام شد. وضع تغذیه به روش تن سنجی، عادت خوردن صبحانه و میان وعده در مدرسه با بررسی عادات غذایی بوسیله پرسشنامه و مصاحبه، عملکردهای شناختی با سه آزمون ویژه عملکرد ذهنی و عملکرد تحصیلی نیز بوسیله امتحانات ثلث ارزیابی شدند. اطلاعات حاصل از اجرای تحقیق مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته ها نشان دادند که میان وعده غذایی در مدرسه تاثیر مثبتی بر نمرات آزمون های شناختی داشت که در مورد حافظه کوتاه مدت، معنی دار بود (P<0.03). هرچند میانگین نمرات دروس اصلی و معدل دروس بعد از مداخله، در دانش آموزان گروه شاهد بالاتر از گروه آزمایشی بود، اما تفاوت معنی دار نبود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که خوردن میان وعده در مدرسه چنانچه در طول سال تحصیلی و با مقدار انرژی بیشتر ادامه داشته باشد، احتمال پیشرفت تحصیلی و بهبود عملکردهای شناختی را افزایش خواهد داد.

هدف اصلی از مطالعه حاضر بررسی میزان شیوع سو تغذیه و برخی عوامل موثر بر آن در کودکان زیر پنج سال روستاهای تحت پوشش خانه های بهداشت شهرستان بیرجند (سال 1375) بود. در این مطالعه 640 کودک بطور تصادفی و با نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب گردیدند. گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه با مصاحبه حضوری از مادران و اندازه گیری وزن و قد کودکان انجام شد. وضع تغذیه کودکان براساس انحراف معیار از میان جامعه بازبرد (طبیعی <-2 SD< سوءتغذیه) تعیین و تاثیر عوامل مستقل غیر تغذیه ای و تغذیه ای بر وضع تغذیه معین گردید. یافته های این بررسی نشان دادند که: بر اساس امتیاز Z و مرز زیر 2- انحراف معیار از میان جامعه بازبرد (NCHS)، در مناطق روستایی بیرجند به ترتیب 18/5، 40/1، 3/0 درصد کودکان زیر پنج سال به سو تغذیه مجموع زمان حال و گذشته و زمان حال مبتلا بودند. بنابراین بیشترین میزان شیوع سو تغذیه کودکان مربوط به سو تغذیه گذشته و از رشد بازداشتگی، مشکل عمده کودکان زیر پنج سال مناطق روستایی شهرستان بیرجند می باشد. آزمون آماری نشان داد که وابستگی معنی داری بین سواد پدر با سو تغذیه گذشته کودکان (P<0.001) و سواد مادر با سو تغذیه مجموع زمان حال و گذشته (P<0.021) و زمان گذشته (P<0.001) وجود دارد. همچنین بین شغل اصلی پدر، درآمد خانوار با سو تغذیه زمان گذشته در کودکان مورد بررسی وابستگی معنی داری (به ترتیب P<0.025 و P<0.0001) وجود داشت. در این بررسی، وابستگی بین جنس و شیوع تغذیه مجموع زمان حال و گذشته، معنی دار بود. (به ترتیب P<0.017 و P<0.024). در این مطالعه وابستگی معنی دار آماری، بین سو تغذیه با متغیرهای مستقل تغذیه ای مشاهده نگردید.س