مجله دانشکده پزشکی

سیترات کلومیفن داروی موثر، ارزان و کم عارضه ای برای درمان ناباروری است، اما در مواردی با مقادیر بالای آن نیز پاسخ درمانی دیده نمی شود. بمنظور بررسی اثرات دگزامتازون همراه با سیترات کلومیفن در بیمارانی که مبتلا به عدم تخمک گذاری مقاوم به سیترات کلومیفن بودند و DHEAS طبیعی داشتند، 57 زن نابارور مقاوم به کلومیفن را مطالعه نمودیم. برای هر بیمار از روز 3 تا 7 قاعدگی روزانه 100 میلیگرم سیترات کلومیفن و از روز 3 تا 12 قاعدگی دگزامتازون 0.5 میلیگرم شبانه تجویز گردید. سونوگرافی سریال انجام می گرفت و هنگامیکه قطر فولیکول ها به 18-17 میلی متر می رسید 5000 تا 10000 واحد hCG تزریق می شد. تخمک گذاری در 46 بیمار (80.7%) و حاملگی بالینی در 17 مورد (29.3%) در 92 سیکل درمانی بوقوع پیوست. هیچگونه عارضه جدی ناشی از تجویز سیترات کلومیفن دیده نشد. میانگین فولیکول های غالب بیش از 16.1 میلیمتر 2.42 و ضخامت آندومتر در 35 مورد (61.4%) بیش از 8 میلیمتر بود. باتوجه به ارزان و کم عارضه بودن ترکیب سیترات کلومیفن و دگزامتازون در بیماران مقاوم به کلومیفن با DHEAS طبیعی توصیه می گردد.

این مطالعه جهت بررسی ارتباط بین تعداد فولیکولها و نسبت FSH/LH در فاز میدفولیکولار (روز هشتم سیکل) با پاسخ شدید تخمدانی در بیماران مبتلا به سندرم پلی کیستیک تخمدانی (PCO) در بخش IVF بیمارستان میرزا کوچک خان که با گونادوتروپین ها تحریک تخمک گذاری شده بودند انجام گرفته است. 54 بیمار مبتلا به سندرم PCO که سطح FSH و LH بازال طبیعی داشتند بطور آینده نگر تحت مطالعه قرار گرفتند. در 22 بیمار بعلت پاسخ شدید تخمدانی HCG تزیق نشده و سیکل کنسل شد. به 32 بیمار HCG تزیق شده و سیکل کامل گردید. در تمام بیماران روز هشتم سیکل نسبت FSH/LH سرم اندازه گیری و تعداد فولیکولهای تخمدان توسط سونوگرافی واژینال تعیین گردید. در این مطالعه نشان داده شد که در سیکل های کنسل شده میزان LH روز هشتم پایین و تعداد فولیکولها بیشتر بود و با افزایش هریک واحد نسبت FSH/LH خطر ابطال سیکل (Cancelling the cycle) دو برابر می شود و با افزایش هر یک عدد فولیکول ریسک کنسل شدن 1/2 برابر می شود. هنگام تحریک تخمک گذاری با گونادوتروپین ها در بیماران مبتلا به PCO دقت در استفاده از دوز مناسب دارو مورد توجه می باشد. استفاده از نسبت FSH/LH و تعداد فولیکولهای روز هشتم می تواند راهنمای خوبی در پیشگویی بیماران که مستعد به سندرم هیپراستیمولیشن OHSS) Ovarian Hyperstimulation Syndrome) هستند، باشد.