اردشیر ابراهیمینژاد شاهرودی، عباس اخوان سپهی، آنا میفور، عباس یادگار، صدیقه مهرابیان،
دوره 83، شماره 7 - ( مهر 1404 )
چکیده
بیماری التهابی روده اختلال مزمن و عودکننده دستگاه گوارش است که با التهاب پایدار مخاط روده، اختلال در عملکرد سد اپیتلیال و ناهماهنگی سیستم ایمنی مشخص میشود. عوامل ژنتیکی، محیطی، میکروبیوم روده و پاسخهای ایمنی میزبان در ایجاد این بیماری نقش دارند. اختلال در سیگنالدهی سایتوکاینها موجب افزایش سایتوکاینهای پیشالتهابی مانند TNF-α، IL-1β، IL-6، IL-12 و IFN-γ شده و باعث آسیب بافتی، اختلال سد اپیتلیال و علائم بالینی شامل اسهال، خونریزی و کاهش وزن میشود. در مقابل، سایتوکاینهای ضدالتهابی از جمله IL-10، IL-35 و IL-37 پاسخهای التهابی را تعدیل کرده و هموستازی روده را حفظ میکنند. پروبیوتیکها، به ویژه گونههای لاکتوباسیلوس، درمانهای مکمل امیدوارکنندهای برای بیماری التهابی روده محسوب میشوند و میتوانند تعادل میکروبی روده، پاسخ ایمنی و عملکرد سد اپیتلیال را بهبود دهند. لاکتوباسیلوس برویس اثرات قابل توجهی در کاهش التهاب و تنظیم ایمنی نشان داده است. سویههای مختلف آن، از جمله AL0035، SBC8803، Bmb6، HY7401 وKU15152، با کاهش سایتوکاینهای پیشالتهابی، افزایش پروتئینهای اتصالات محکم مانند ZO-1، تنظیم پاسخهای Th1/Th2/Th17 و مهار مسیرهای NF-κB و MAPK، التهاب روده را کنترل میکنند. متابولیتهای آن، از جمله پلیفسفاتهای زنجیره بلند، فیبروز و آسیب اکسیداتیو اپیتلیوم را کاهش میدهند و حتی سویههای کشتهشده با حرارت اثرات محافظتی حفظ میکنند. مطالعات پیشبالینی نشان دادهاند که مصرف لاکتوباسیلوس برویس شاخص فعالیت بیماری و نفوذ سلولهای ایمنی را کاهش میدهد و ساختار اپیتلیال را حفظ میکند. شواهد بالینی محدود نیز حاکی از بهبود تنوع میکروبی، افزایش باکتریهای مفید و تعدیل سایتوکاینها است. در این مطالعه مروری برای نخستین بار اثرات مفید لاکتوباسیلوس برویس در بیماری التهابی روده برجسته شده و چشماندازهای بالینی و درمانی آن را بررسی شده است.
