908 نتیجه برای Ct
حامد زمانیان، احمد شالباف،
دوره 82، شماره 10 - ( 10-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی، بهدلایلی چون چاقی مفرط، دیابت نوع دوم و ناهمگونیهای هورمونی بهطور قابلتوجهی شیوع پیدا کرده است. هدف از این مقاله، ارائه یک الگوریتم کاربردی براساس الگوریتمهای تفسیرپذیر یادگیری ماشین برای تشخیص افراد مبتلا به چربی کبد غیرالکلی و تعیین شدت و گستردگی بیماری به کمک اطلاعات بالینی میباشد.
روش بررسی: در این راستا، مجموع 181 بیمار مبتلا به درجههای مختلف بیماری کبد چرب غیرالکلی، مورد بررسی قرار گرفتند. این مجموعه داده در بازه زمانی بهمن 1389 تا دی سال 1398 در بیمارستان دانشگاه ایهایم با تشخیص ابتلا یا عدم ابتلا به کبد چرب براساس نتیجه ارزیابی پاتولوژیکی نمونه کبدی جمعآوری شده است. برای این دادگان، از روش الگوریتمهای انتخاب ویژگی برای تعیین ویژگیهای غالب و روشهای طبقهبندی مختلف برای تعیین سطح شدت شاخصهای شدت کبد چرب استفاده شد. همچنین برای تفسیر بهتر کارکرد روشهای مورد استفاده، این اطلاعات به کمک الگوریتمهای هوش مصنوعی تفسیرپذیر، تحلیل و بررسی شد.
یافتهها: استفاده از روش کلاسبندی XGBoost بههمراه روش انتخاب ویژگی رو بهجلو، منجر بهدقت 5/5±23/69% برای شاخص شدت کبد چرب گردید. بررسی این دادگان توسط الگوریتمهای تفسیرپذیری هوش مصنوعی نشان داد که متغیرهای سن، BMI، HDL، LDL، HbA1c، و GPT به ازاء سه کلاس تعیین شده و شاخصهای GPT، سن، BMI، HDL، HbA1c، LDL، تری گلیسراید، و کلسترول در تعیین کارایی مدل کلی، جزو اثرگذارترین متغیرهای بالینی هستند که در طبقهبندی شدت بیماری کبد نقش مهمی دارند.
نتیجهگیری: بررسیهای این مطالعه بهخوبی نشان داد که میتوان تخمین قابل قبولی از شدت ابتلا به بیماری کبد چرب بهدست آورد که همین موضوع میتواند در تعیین درجه ابتلا برای اقدامات درمانی بعدی بیماران کمککننده باشد و از تحمیل هزینههای درمانی به سیستم درمانی و بیمار جلوگیری نماید.
فاطمه کیایی، کیانا بهانی، حشمت شاهی،
دوره 82، شماره 11 - ( 11-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: آلودگی به هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter Pylori) شایع بوده و پیامدهای زیانبار آن ممکن است از گاستریت مزمن تا کارسینوم معده متفاوت باشد. التهاب مزمن میتواند علت اصلی پیشرفت بیماری باشد که عمیقا تحت تاثیر پاسخهای ایمنی تطبیقی و ایمنی هومورال است. از نقطه نظر ایمنی سلولار، این مطالعه با هدف روشن کردن ارتباط پیچیده بین اینترلوکین 21 و اینترلوکین 23 در زمینه بیماریهای مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری و اختلالات التهابی دستگاه گوارش است.
روش بررسی: در این بررسی در پایگاه داده PubMed با استفاده از فرمت MESH کلمات کلیدی "هلیکوباکتر پیلوری" و "اینترلوکین 21" و "اینترلوکین23" و "سرطان معده" جهت جستجوی مطالعات انگلیسی زبان استفاده شد. مقالاتی که مروری، گزارش موردی و یا نامه به سردبیر بودند حذف شدند.
یافتهها: اینترلوکین 23 با تحریک سلولهای T و کاهش تولید اینترلوکین 10، التهاب روده را تشدید میکند، درحالیکه سلولهای T فاقد گیرنده اینترلوکین 23 باعث افزایش Treg و حفظ هموستاز روده میشوند. اینترلوکین 21 در التهاب مزمن بافت روده و معده نقش دارد، سطح آن در بیماران کولیت اولسراتیو بالاست و موجب جذب سلولهای التهابی و افزایش التهاب و رگزایی میشود.
نتیجهگیری: Th17 دارای اثرات دوگانه ضدمیکروبی هستند. وجود سایتوکینهای مرتبط، مانند اینترلوکین 21 و اینترلوکین 23، برای حفظ سلولهای Th17 و نقشهای حمایت آن در پاسخهای ایمنی هومورال نظیر تولید آنتیبادیها ضروری است. درک درستی از تعامل پویا بین پاسخهای ایمونولوژیک در بیماریهای مرتبط با هلیکوباکتر پیلوری و فرآیندهای التهابی ممکن است توسعه مداخلات درمانی مبتنی بر علم ایمنی شناسی را افزایش دهد.
الهام رجایی، فروغ نخستین، مائده اختلاط، نسرین مسیحپور، مریم دستورپور،
دوره 82، شماره 11 - ( 11-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: بیماریهای التهابی خودایمنی اغلب با عوارض شدید و مزمنی همراه هستند و تقریبا 4/9%-6/7 از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار میدهند. مطالعه حاضر با هدف بررسی فراوانی عوارض چشمی داروهای ضدفاکتور نکروز توموری آلفا در بیماران مبتلابه روماتیسم انجام گرفت.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، 122 بیمار مبتلابه بیماریهای روماتیسمی مورد بررسی قرار گرفتند که تحت درمان با داروهای مهارکننده فاکتور نکروز توموری آلفا بودند و به بیمارستان گلستان اهواز در فاصله زمانی 1398 تا 1401 ارجاع شدند. عوارض چشمی پس از شش ماه درمان با داروهای مهارکننده فاکتور نکروز توموری آلفا توسط چشم پزشک ارزیابی شد.
یافتهها: از 122 بیمار، 59 نفر (36/48%) به آرتریت روماتوئید و 36 نفر (51/29%) به اسپوندیلیت آنکیلوزان مبتلا بودند. در 38/7% از عوارض چشمی گزارش شده، یووئیت قدامی شایعترین عارضه (28/3%) بود. نوع داروی ضدفاکتور نکروز توموری آلفا با بروز عوارض چشمی ارتباط معناداری نداشت و عوارض چشمی بیشتر در بیمارانی مشاهده شد که اتانرسپت مصرف میکردند، اما تفاوت معناداری در مصرف دو داروی دیگر مشاهده نشد (1/0=P). میانگین طول مدت بیماری در بیماران با عوارض چشمی بالاتر از گروه بیماران بدون عوارض چشمی بود (13/4±5/47 در برابر 58/2±3/22 سال) و (03/0=P). ارتباط معناداری بین طول مدت مصرف داروهای ضدفاکتور نکروز توموری آلفا و عوارض چشمی مشاهده نشد (66/0P=).
نتیجهگیری: باتوجه به بروز بیشتر عوارض چشمی در بیمارانی که داروی اتانرسپت مصرف میکردند و همچنین وجود ارتباط معنادار میان طول مدت بیماری با بروز عوارض چشمی، نظارت بر درمان طولانی مدت و فالوآپ بیماران روماتیسمی که داروی ضدفاکتور نکروز توموری آلفا را مصرف میکنند از اهمیت بالایی برخوردار است.
رامیار رحیمی درهباغ، سارا مرادیان، افشین حاجیحسنزاده، مسعود مرادی، فرهنگ صفر نژاد،
دوره 82، شماره 11 - ( 11-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: پانکراتیت حاد، بیماری شایع و بحث برانگیز است که میتواند عوارض موضعی و سیتمیک داشته باشد. این بیماری براساس یافتههای سونوگرافی به دو گروه پانکراتیت صفراوی وغیرصفراوی تقسیم میشود. هدف از این مطالعه بررسی یافتههای کلینیکی و پاراکلینیکی بیماران با تشخیص پانکراتیت حاد وعوامل مرتبط با آن بود.
روش بررسی: این مطالعه، از نوع مقطعی میباشد. جمعیت مورد مطالعه تمامی بیمارانی که در بیمارستانهای بعثت و توحید شهر سنندج از ابتدای فروردین ماه 1395 تا انتهای اسفند ماه 1396 با تشخیص پانکراتیت حاد بستری شده بودند. معیار ورود به مطالعه شامل داشتن تشخیص قطعی پانکراتیت حاد براساس معیارهای بالینی (درد شکمی مشخصه)، آزمایشگاهی (افزایش آمیلاز یا لیپاز بیش از سه برابر حد نرمال) و یا یافتههای تصویربرداری بود. بیماران با بیماریهای زمینهای مزمن نظیر دیابت، نارسایی مزمن کلیه یا کبد، بیماری قلبی پیشرفته و نئوپلاسمها، از مطالعه حذف شدند تا اثرات مخدوشکننده کاهش یابد.
یافتهها: از 150 بیمار مبتلا 89 نفر زن 33/59% و 61 نفر مرد 67/40% بود. میانگین سن مبتلایان 11/53 سال بود 62% بیماران پانکراتیت صفراوی و 38% غیرصفراوی داشتند. شیوع پانکراتیت الکلی در جمعیت 33/5% بود. سن افراد با پانکراتیت صفراوی بیشتر از غیرصفراوی بود. باتوجه به معیار رانسون شش درصد بیماران مبتلابه پانکراتیت حاد شدید بودند که همگی آنها سن بالای 60 سال داشتند.
نتیجهگیری: پانکراتیت حاد در زنان و در دهه پنجم زندگی شیوع بیشتری داشت و شایعترین علت آن سنگهای صفراوی بود. بیماران مبتلابه پانکراتیت صفراوی بهطور معناداری مسنتر بودند و سن بالا با افزایش شدت بیماری همراه بود. همچنین، قند خون، AST و LDH در موارد شدید بهطور قابل توجهی بالاتر بود. این نتایج اهمیت تشخیص زودهنگام، ارزیابی دقیق شدت بیماری و توجه ویژه به بیماران مسن و مبتلابه پانکراتیت صفراوی را در جهت کاهش عوارض و بهبود پیامدهای بالینی نشان میدهد.
محمود خدابنده، محمدرضا عبدالصالحی، مجتبی گرجی،
دوره 82، شماره 11 - ( 11-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: سل مادرزادی یک بیماری نادر اما جدی در نوزادان و شیرخواران است که اغلب با علائم غیراختصاصی تنفسی تظاهر مییابد. درگیری ریوی در سل میتواند تظاهرات مشابه پنومونی باکتریال با میکروارگانیسمهای معمول را داشته باشد. در صورت عدمپاسخ به درمان در پنومونی باید از نظر عفونت با توبرکلوزیس بررسی شود. هدف از این مطالعه معرفی شیرخوار دو ماهه با شک به پنومونی باکتریال بود که در نهایت تشخیص سل مسجل شد.
معرفی بیمار: این گزارش موردی به بررسی یک نوزاد دو ماهه مبتلا به سل میپردازد که با شکایت از دیسترس تنفسی شدید به اورژانس مراجعه کرده بود. علیرغم بستریهای مکرر و درمانهای اولیه آنتیبیوتیکی، علائم بیمار بهبود نیافت و نهایتا به مرکز طبی کودکان ارجاع شد. تصویربرداری سینه نشاندهنده کدورتهای رتیکولار منتشر، کدورت آلوئولار لوب تحتانی ریه راست و کدورت پارا هیلار در ریه چپ بود. آزمایشات اولیه شامل افزایش سطح CRP، ESR، WBC، پلاکت واختلالات گازهای خون شریانی بود. با وجود منفی بودن سه نمونه شیره معده از نظر سل، برونکوسکوپی انجام و نمونه لاواژ برونکوآلوئولار (BAL) جهت بررسی واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) مایکوباکتریوم توبرکلوزیس ارسال شد که نتیجه آن مثبت بود و تشخیص سل را تایید نمود. والدین اگرچه علائم تنفسی نداشتند، اما مادر از نظر تصویربرداری دچار درگیری سل بوده و آزمایش AFB او نیز مثبت شد. بیمار با آغاز درمان ضدسل، بهبودی قابلتوجهی از نظر بالینی نشان داد که در فالوآپ شش ماهه بهبودی کامل تایید شد.
نتیجهگیری: درشیرخواران، پنومونی مکرر و عدمپاسخ به درمانهای اولیه، باید سل بهعنوان یک تشخیص احتمالی مد نظر قرار گیرد.
فاطمه حبیبالهی، غزاله اسلامیان، کیانا حسیبی، سپهر خوشباف خیابانیان، بنتالحسنی دهقان نیری، عارف عادلی مسبب،
دوره 82، شماره 12 - ( 12-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: ناباروری به عدم بارداری طبیعی پس از یک سال رابطه جنسی منظم و بدون محافظت گفته میشود. یکی از روشهای درمان زوجهای نابارور، فناوریهای کمک باروری است. بیسفنولآ، موجود در پلاستیکها، با افزایش ناباروری مرتبط است. این مرور نظاممند بررسی میکند که آیا بیسفنولآ بر نتایج فناوریهای کمک باروری تأثیر دارد.
روش بررسی: مقالات، بدون محدودیت زمانی تا دسامبر 2024، در پایگاههای اطلاعاتی PubMed، Google Scholar، Web of Science و Scopus مورد جستجو قرار گرفتند. در مجموع 23 مطالعه مورد ارزیابی قرار گرفت. سرعنوانهای موضوعی پزشکی برای کلیدواژههای مرتبط استفاده شد و منابع مقالات نیز بهصورت دستی بررسی گردید. پس از غربالگری 779 مقاله و حذف موارد تکراری، 23 مطالعه انسانی مشاهدهای با معیارهای ورود مشخص، شامل مقالات بررسی کیفیت تخمک، پارامترهای اسپرم، ذخیره تخمدانی، لقاح، لانهگزینی و پیامدهای بالینی فناوریهای کمک باروری وارد تحلیل کیفی شدند.
یافتهها: شواهد نشان داد که سطوح بالاتر BPA با کاهش تعداد و کیفیت تخمکها، افت سطح استرادیول، اختلال در بلوغ تخمک و افزایش نرخ شکست لانهگزینی همراه است. برخی مطالعات نیز به کاهش ذخیره تخمدان و اثرات منفی بر کیفیت اسپرم اشاره داشتند. اگرچه اکثریت نتایج همسو بودند، ناهمگونی در روشهای اندازهگیری BPA، حجم نمونههای کوچک، و طراحی مقطعی بسیاری از مطالعات، استنباط علیتی را محدود میکند. عوامل تعدیلکنندهای مانند مصرف فولات و پلیمورفیسمهای ژنی در برخی مطالعات اثر محافظتی بالقوه نشان دادند.
نتیجهگیری: شواهد موجود از ارتباط معکوس بین مواجهه با بیسفنولآ و پیامدهای فناوریهای کمک باروری حمایت میکند، اما نیاز به پژوهشهای آیندهنگر با حجم نمونه بزرگتر و روشهای دقیقتر سنجش وجود دارد.
رامیار رحیمی درهباغ، ابراهیم خواجه، دائم روشنی، فرهنگ صفرنژاد،
دوره 82، شماره 12 - ( 12-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: عفونتهای محل جراحی یکی از عوارض شایع و مهم هستند که همواره هزینه و مشکلات فراوانی را ایجاد میکنند. روشها و اقدامات فراوانی برای کاهش آن در دست اجرا و بررسی میباشد. یکی از شیوههای کاهش آن کم کردن بار میکروبی با استفاده از مواد آنتیسپتیک برای سطح پوست میباشد که در این مطالعه تأثیر دوش کلرهگزیدین مورد بررسی قرار گرفت.
روش بررسی: این مطالعه بهصورت کارآزمایی بالینی تصادفی انجام در سال 1398 و در بیمارستان کوثر سنندج انجام انجام گردید. این مطالعه بهصورت کارآزمایی بالینی تصادفی انجام گرد. 300 نفر بیماری که جهت انجام عمل جراحی الکتیو هرنی اینگوینال مراجعه کرده بودند در سه گروه 100 نفره تقسیم شدند. گروه مداخله، شب پیش از عمل دوش محلول کلرهگزیدین 4% دریافت کرد. گروه کنترل 1، حمام با شویندههای معمول دریافت نمود و گروه کترل 2، هیچگونه استحمامی نکرد. بیماران تا 30 روز پس از عمل جراحی از نظر بروز (Surgical site infections, SSI) مورد بررسی قرار گرفتند.
یافتهها: از 300 بیماری که در این مطالعه تحت عمل جراحی قرار گرفتند، 12 نفر (4%) دچار SSI از نوع سطحی شدند. از این تعداد یک نفر در گروه مداخله، سه نفر در گروه کنترل یک و هشت نفر در گروه کنترل دو بودند. مقایسه بین بروز عفونت در سه گروه نشان داد این تفاوت از نظر آماری معنادار میباشد (034/0P=).
نتیجهگیری: براساس یافتههای این مطالعه انجام دوش کلرهگزیدین میتواند در کاهش بروز SSI مؤثر باشد.
مرتضی طالبی دولوئی، محسن رمضانزاده، مجید شهبازی، مهدی فروغیان،
دوره 83، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: پیچ خوردگی مچ پا یکی از رایجترین آسیبهای ورزشی است و بهخصوص در ورزشکاران، شامل 30%-10 از آسیبهای ورزشی میشود. این آسیب میتواند به درد، عدمتعادل و محدودیت در حرکت منجر شود و از این رو تاثیر چشمگیری بر عملکرد ورزشکاران دارد.
روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده دو سویه کور بر روی 52 بیمار مبتلابه پیچخوردگی مچ پا در بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1403-1402 انجام گرفت. بیماران به دو گروه کنترل و مداخله تقسیم شدند. گروه کنترل درمان مرسوم شامل دارو و آتل را دریافت کردند، درحالیکه گروه مداخله علاوهبر درمانهای معمول، شامل سوزن خشک نیز بودند.
یافتهها: نتایج نشان داد که گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل بهبود قابلتوجهی در درد (002/0=P)، فعالیتهای زندگی روزانه (001/0>P)، فعالیتهای ورزشی (001/0>P)، فلکشن کف پا (027/0=P)، دورسی فلکشن نشان داد. (003/0=P)، وارونگی (012/0=P) و ادم (005/0=P). با این حال، تفاوت معناداری در شدت علائم (752/0=P) و کیفیت زندگی (348/0=P) بین دو گروه مشاهده نشد. بررسی کلی تغییرات بیماران نشان داد که اکثر بیماران در گروه مداخله بهبود یافتهاند، درحالیکه در گروه کنترل تنها 7/7% بهبود یافته بودند.
نتیجهگیری: درمان ترکیبی از آتل، دارو و سوزن خشک میتواند بهطور موثری در بهبود درد، فعالیتهای روزانه، ورزش و تفریح، دامنه حرکتی و ادم در بیماران مبتلابه پیچخوردگی مچ پا موثر باشد. این یافتهها میتوانند مبنایی برای اجرای پروتکلهای درمانی جدید برای مدیریت پیچخوردگی مچ پا در ورزشکاران و دیگر بیماران آسیبدیده باشند.
رضا صحرایی، آناهیتا حقجو، حسن ضابطیان، منصور دیلمی، راحیل حقجو، فاطمه خادمپیر، نوید کلانی،
دوره 83، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: بیحسی اسپاینال یکی از روشهای رایج در جراحی سزارین الکتیو است، اما عوارضی مانند لرز و تهوع ممکن است کیفیت دوره پس از عمل را تحت تاثیر قرار دهند. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی میزان بروز لرز و تهوع با استفاده از داروی بوپیواکائین و ترکیب بوپیواکائین-سوفنتانیل در زنان تحت عمل جراحی سزارین الکتیو با بیحسی اسپاینال، انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده دوسویه کور بر روی 30 نفر از بیماران تحت عمل جراحی سزارین الکتیو مراجعهکننده به بیمارستان مطهری شهرستان جهرم در بازه زمانی اردیبهشت تا مهر ماه 1400 انجام گرفت. بیماران بهصورت تصادفی به دو گروه بوپیواکایین و بوپیواکایین-سوفنتانیل، تقسیم شدند. میزان تهوع و استفراغ و فراوانی لرز در زمانهای پیش از بیحسی اسپاینال، پس از بیحسی اسپاینال، سه دقیقه پیش از بهدنیا آمدن نوزاد، بلافاصله پس از بهدنیا آمدن نوزاد، دقیقه 15، دقیقه 30، دقیقه 45، ورود به ریکاوری و خروج از ریکاوری ثبت گردید.
یافتهها: در گروه بوپیواکایین+سوفنتانیل در 30 دقیقه پس از اسپاینال (20%) و در زمان ورود به ریکاوری (7/26%) بیشترین فراوانی لرز در بیماران بوده است. فراوانی تهوع در گروه بوپیواکایین+سوفنتانیل (3/33%) و بوپیواکایین در سه دقیقه پیش از دنیا آمدن نوزاد (40%)، دارای بیشترین فراوانی بوده است، اما از نظر آماری بین دو گروه در زمانهای متفاوت تفاوت معنادار نبوده است.
نتیجهگیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که افزودن دوز پایین سوفنتانیل به بوپیواکایین در قالب پروتکل بیحسی نخاعی، اگرچه ممکن است تاثیرات بالینی جزئی بر بروز برخی عوارض داشته باشد، اما بهتنهایی نمیتواند منجر به تفاوت معنادار در بروز لرز و تهوع گردد.
پوریا ادیبی، سمیه مهرپور، رضا صحرایی، سمیرا زنبق، مجید وطنخواه، مهرداد ملک شعار، منصور دیلمی، بیبیمنا رضوی، طیبه زارعی،
دوره 83، شماره 2 - ( 2-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: لرز بعد از عمل جراحی از عوارض شایع بیحسی نخاعی در عمل جراحی سزارین میباشد. بسیاری از داروها در رابطه با جلوگیری یا کاهش لرز بررسی شدهاند، اما هنوز دارویی ایده آل مورد تایید نهایی قرار نگرفته است. هدف از انجام این مطالعه بررسی تاثیر داروی دکسمدتومدین در پیشگیری از لرز پس از عمل جراحی سزارین می باشد.
روش بررسی: در این مطالعه مرور نظامند، کلید واژههای کلیدی فارسی "دکس مدتومدین"، "بیحسی نخاعی/ اسپاینال"، "سزارین" و دکس مدتومدین" و کلیدواژههای انگلیسی Dexmedetomidine", "Caesarean section"، "Spinal Anesthesia" " Dexmedetomidine و "C-Section" در پایگاههای PubMed، EMBASE، Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL)، Web of Science، ClinicalTrials.gov و Scopus ، SID، Magiran ، Medlib و موتور جستجوگر Google Scholar، بدون محدودیت زمانی انجام شد.
یافتهها: در این مطالعه مرور نظامند، 19 مطالعه بررسی شد. نتایج مطالعات مورد بررسی در مورد پیامد مطالعات انجام شده بیانگر آن بود که در 13 مطالعه دکس مدتومدین داروی موثرتری در کنترل لرز نسبت به سایر گروههای مورد مطالعه بود. همچنین در پنج مطالعه دکسمدتومدین به همراه 3 داروی پتدین، دگزامتازون و اندانسترون، اثرات مشابهی در کنترل لرز در بیماران ایفا کردند. در یک مطالعه نیز دکس مدتومدین اثران ضدلرزی کمتری نسبت به داروی نالبوفن ایجاد نمود.
نتیجهگیری: نتایج حاکی از آن بود که داروی دکسمدتومدین در جلوگیری از لرز بعد از عمل در بیماران تحت عمل جراحی سزارین موثر میباشد. بنابراین بهنظر میرسد مصرف دکسمدتومیدین جهت پیشگیری از لرز بعد از عمل، در این بیماران مفید باشد.
مهستی امامی حمزهکلائی، امیرحسام علیرضایی، مرجان موعودی، سپیده ویسی، معصومه اصغرپور،
دوره 83، شماره 2 - ( 2-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: هیدروکلروتیازید (Hydrochlorothiazide, HCTZ) از مدرهای پرمصرف در درمان پرفشاری خون است، اما اختلالات الکترولیتی بهویژه هایپوناترمی از نگرانیهای مهم آن است. دادههای اندکی درباره شیوع و عوامل خطر وجود دارد که بر ایمنی و کیفیت مراقبت اثر میگذارد. این مطالعه با هدف تعیین عوامل خطر و پیشبینیکنندههای شدت هایپوناترمی در بیماران بستری مبتلا به پرفشاری خون انجام شد.
روش بررسی: مطالعه گذشتهنگر-مقطعی روی ۲۱۷ بیمار بستری در بیمارستان آیتالله روحانی بابل (۲۰۱۹–۲۰۲۱) انجام شد. معیارهای ورود عبارت بودند از سن ≥18 سال و دریافت حداقل هفت روز HCTZ.. معیارهای خروج شامل سابقه هایپوناترمی پیش از شروع HCTZ، مصرف داروهایی که بهطور مستقل موجب هایپوناترمی میشوند، یا پروندههای دارای اطلاعات بیوشیمیایی ناقص بود. دادههای دموگرافیک، دارویی و بیوشیمیایی استخراج شد. بروز هایپوناترمی (سدیم سرم < mmol/L 135)، زمان تا بروز و شدت آن (خفیف: mmol/L 134-130، متوسط: mmol/L 129-125، شدید: <mmol/L 125) مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی پیشبینیکنندهها از Multivariable logistic regression (برای بروز)، Cox proportional hazards model (برای زمان تا رویداد) و multinomial logistic regression (برای شدت) استفاده شد. سطح معناداری 05/0P< بود.
یافتهها: 7/%32 بیماران دچار هایپوناترمی بودند. افزایش سن، مصرف همزمان داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (Nonsteroidal anti-inflammatory drugs, NSAIDs) و کاهش سطح پتاسیم یا اسیداوریک با افزایش احتمال وقوع هایپوناترمی متوسط تا شدید در هفتههای نخست درمان مرتبط بودند. ضعف، سردرد، کاهش هوشیاری و تشنج در مبتلایان بیشتر بود.
نتیجهگیری: پایش منظم الکترولیتها خصوصاً در سالمندان و بیمارانی که NSAIDs مصرف میکنند توصیه میشود.
محمد درایش،
دوره 83، شماره 2 - ( 2-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: یکی از داروهای موثر در درمان آکنه داروی دکسپنتانول میباشد که هم بهصورت موضعی و هم بهصورت تزریق عضلانی مورد استفاده قرار میگیرد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی مقایسه اثربخشی بپاکتو موضعی (دکسپانتانول) در مقابل تزریق داخل عضلانی بپاکتو در درمان آکنه خفیف تا متوسط، میباشد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع کارآزمایی تصادفی، کنترل شده و SPLIT-FACE میباشد. بیماران بهصورت تصادفی به دو گروه، آمپول بپاکتو هر هفته یک عدد بهصورت عضلانی و پماد بپاکتو بهصورت موضعی دوبار در روز بهمدت یک ماه در دوره اول درمان و به مدت دوماه در دوره دوم درمان، تقسیم شدند. بیماران پس از تشخیص آکنه براساس شدت بیماری طبق معیارهای Lehman به سه دسته خفیف، متوسط و شدید تقسیمبندی شدند.
یافتهها: نتایج آزمون آماری فریدمن نشان داد که در بیماران گروههای Topical گروه 24-18 سال، شدت اولیه ضایعات متوسط بود که در فالوآپ دو هفته نیز شدت ضایعات متوسط بوده است و در فالوآپ چهار هفته نیز شدت ضایعات خفیف بود و در فالوآپ شش هفته بهبودی حاصل شد. در بیماران گروههای 24-18 Intra muscular سال، شدت اولیه ضایعات متوسط بود که در فالوآپ دو هفته و در فالوآپ چهار هفته نیز شدت ضایعات متوسط میباشد و در فالوآپ شش هفته نیز بهبودی حاصل نشد و شدت ضایعات خفیف بود.
نتیجهگیری: دکسپنتانول تزریقی میتواند در انتخاب زمان شروع درمان و کاهش هزینههای مربوط به آن در بیماران مبتلا به آکنهی خفیف تا متوسط مورد استفاده قرار گیرد.
حسین اخوان، فاطمه رضائی،
دوره 83، شماره 3 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: الکتروکاردیوگرام روشی غیرتهاجمی برای دریافت سیگنالهای قلب است. با وجود پیشرفت در روشهای عکسبرداری، الکتروکاردیوگرام هنوز نقش مهمی در تشخیص بیماریهای قلبی ایفا میکند. تحلیل سیگنالهای الکتروکاردیوگرام نقش مهمی در شناسایی زودهنگام بیماریهای قلبی نظیر آریتمیها و سکتههای قلبی دارد. امروزه با پیشرفت علم و فناوری، روشهای رایانهای بیش از پیش مورد توجه پزشکان قرار گرفتهاند. در این مطالعه، از روشهای یادگیری ماشین برای دستهبندی ضربانهای قلبی طبیعی و غیرطبیعی استفاده شده است.
روش بررسی: دادههای مورد بررسی از مجموعه دادهای تحت عنوان Heartbeat که در سایت کگل منتشر شده، استخراج شدهاند. این مجموعه شامل نمونههایی از سیگنالهای صوتی میباشد که به دو دسته سالم و ناسالم تقسیم میشوند. در ابتدا، دادهها مورد پیشپردازش قرار گرفتند و نرمالسازی شدند تا برای ورود به مدل آماده شوند. سپس، ویژگیهای زمانی و فرکانسی از سیگنالها استخراج گردیده است. در ادامه، یک مدل ترکیبی شامل لایههای کانولوشنی یکبعدی طراحی و آموزش داده شده است. همچنین، با بهرهگیری از روش توقف زودهنگام، از بیشبرازش جلوگیری شد و پایداری مدل بهبود یافت.
یافتهها: در این پژوهش نشان داده شد که با بهرهگیری از یادگیری عمیق به ویژه استفاده از CNN و Conv 1D به دقت 99% و زیان 0350/0 برای دادههای تست در تشخیص ضربانهای قلب طبیعی و غیرطبیعی میتوان رسید. این مدل توانایی تحلیل ساختارهای پیچیده و دینامیک زمانی سیگنالهای ECG را داشته است و قادر است الگوهای مرتبط با اختلالات قلبی را تشخیص دهد.
نتیجهگیری: امروزه الکتروکاردیوگرام بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. انتخاب مناسب مدل، استانداردسازی دادهها و گستره کیفی دادهها از عوامل دقت بالا در این پژوهش است. این پژوهش میتواند گامی موثر در توسعه سامانههای هوشمند تشخیص اختلالات قلبی باشد و در کاربردهای پزشکی، بهویژه در حوزه پایش مستمر بیماران، مورد استفاده قرار گیرد.
مهسا حجتی، مهشید رشیدی، علی اصغر خالقی، مریم نصیریان، سید حسن فقیهی، مسعود محمدی،
دوره 83، شماره 3 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: تریکوموناس واژینالیس یکی از علل اصلی واژینیت و التهاب دهانه رحم در سراسر جهان است. تقریبا نیمی از بیماریهای منتقله از راه جنسی و قابل درمان در سراسر دنیا از طریق بررسی این بیماری قابل ارزیابی میباشد. بنابراین هدف این مطالعه مروری سیستماتیک و متاآنالیز تعیین شیوع تریکومونیازیس در زنان ایرانی میباشد.
روش بررسی: این مطالعه یک مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز با بررسی پایگاههای Scientific information database (SID) ، Medline (PubMed) و Science direct و Google scholar تا مهر ماه 1403 می باشد. اطلاعات استخراج توسط نرمافزار Comprehensive meta-analysis (version 2) تحلیل شدند.
یافتهها: در بررسی 22 مطالعه با حجم نمونه 49990 زن ایرانی، بررسی آزمون ناهمگونی I2، نشان دهنده ناهمگونی بالا (7/99:I2)، بوده و بر این اساس از روش اثرات تصادفی به منظور تحلیل نتایج استفاده شد، لذا براساس متاآنالیز، شیوع تریکوموناس واژینالیس در زنان ایرانی 3/9 (95%، 18-6/4: CI) گزارش شد، همچنین بررسی تورش انتشار در مطالعات از طریق آزمون Begg and mazumdar correlation test نشان دهنده عدم وجود تورش انتشار در مطالعات میباشد (175/0P=).
نتیجهگیری: نتایج مطالعه حاضر نشان میدهد که شیوع تریکوموناس واژینالیس در زنان ایرانی نسبتا بالا بوده و نیازمند آگاهی رسانی بیشتر از طریق مراکز بهداشتی به خانوادهها و همچنین مراقبت و غربالگری زنان در این مراکز و همچنین مراکز مامایی میباشد.
مریم بهادر، زهرا مومنی،
دوره 83، شماره 3 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: یکی از مدالیتهههای درمان سرطانهای شایع سرویکس و اندومتر پرتودرمانی است اما آثار سویی همچون مشکلات گوارشی و تغییرات ناشی از تشعشع در استخوان ساکروم دارد. بنابراین در این مقاله فاکتورهایی که سمیت آثار جانبی پرتودرمانی برای دو انرژی 6 و 15 مگاولتاژ بررسی میکنند، مقایسه شدند.
روش بررسی: برای این مطالعه از دادههای 50 بیمار زن با میانگین سنی 5/58 سال مبتلابه سرطانهای سرویکس و اندومتر استفاده شد. برای هر بیمار طرح درمان BOX با نرم افزار Eclips برای دو انرژی MV 6 و15 با دز تجویزی کلی 50 گری انجام شد و فاکتورهایی همچون همگنی دز، دز استخوان ساکروم و بیشینه دز رکتوم مقایسه شدند.
یافتهها: مقایسه نشان میدهد که بیشینه دز رکتوم برای انرژی MV 6 بهطور معناداری (001/0=P) بیشتر از طرح درمانهای با انرژی MV 15 بود. برای حجمی از ساکروم که دز 40 گری (V40) دریافت میکند دیده شد که برای انرژی MV6 (42/0±86/99) بهطور معناداری بیشتر از انرژی MV15 (48/0 ± 83/99) بود (026/0P=). طبق بررسی اندیس همگنی تفاوت معناداری از لحاظ آماری برای مقدار بهدست آمده از HI2 و HI3 به ترتیب برابر با (001/0P,) (008/0P=) بین انرژی MV 6 و MV 15 دیده شد که همگنی بیشتر طرح درمانهای انرژی MV 15 را نشان داد.
نتیجهگیری: استفاده از انرژیهای پایین برای درمان سرطانهای ناحیه لگن سبب افزایش عارضههای پرتودرمانی میگردد بنابراین توصیه میشود برای کاهش آثار سو از انرژی بالا همچون MV 15 استفاده شود و بیماران تحت فالوآپ سه تا پنج ساله قرار گیرند تا بتوان به اطلاعات موثقتری در زمینه دز ساکروم رسید.
سعید کفراشی، حمیدرضا نوروزی، ملیحه صفری،
دوره 83، شماره 3 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: جراحی موثرترین درمان برای چاقی شدید است. تکنیکهایی از جمله بالونهای داخل معده، گاستروپلاستی و تزریق مواد شیمیایی نظیر توکسین بوتولونیوم که حرکت و تخلیه معده را به تاخیر میاندازد، برای درمان چاقی با استفاده از آندوسکوپی درحال توسعه است. در این مطالعه آندوسکوپیک نوروتوکسین بوتولونیوم بهعنوان یکی از روشهای آندوسکوپی در درمان چاقی برای بیمارانی که روشهای اصلاح سبک زندگی و دارویی برای آنها کارآمد نبوده و علاقه یا شرایط لازم برای جراحی چاقی را ندارند با روش جراحی اسلیو مقایسه میشود.
روش بررسی: این مطالعه تحلیلی-مقطعی، در بیماران واجد شرایطی که بهصورت سرپایی به کلینیکهای گوارش بیمارستان امیر المومنین اراک از خرداد 1403 بهمدت یکسال درکلینیک گوارش پس اخذ رضایت آگاهانه، اطلاعات دموگرافیک و تن سنجی تکمیل شد. پس از 12 هفته مجددا بیماران هر دو گروه ویزیت شده. در بیماران گروه A (گروه بوتاکس)، آندوسکوپی توسط فوق گوارش مجرب تحت آرامبخشی پس از 10 ساعت ناشتایی انجام شد و در بیماران گروه B (گاسترکتومی اسلیو) تحت بیهوشی جنرال، یک گاسترکتومی نسبی و طولی انجام شد برای ارزیابی کیفیت زندگی بیماران از پرسشنامه (Bariatric analysis and reporting outcome system,BAROS) استفاده شد.
یافتهها: میانگین سن افراد مورد گروه آندوسکوپیک نوروتوکسین بوتولونیوم 89/11±88/30 سال و گروه جراحی اسلیو گاسترکتومی 06/11±88/29 سال بود. در این مطالعه 12 نفر (24%) مرد و 38 نفر (76%) زن بودند. میانگین شاخص توده بدنی و وزن در چهار بار اندازهگیری( پیش، یک، دو و سه ماه بعد ) در دو گروه مورد مطالعه (آندوسکوپیک نوروتوکسین بوتولونیوم و جراحی اسلیو گاسترکتومی) گروه آندوسکوپیک نوروتوکسین بوتولونیوم کاهش معناداری نسبت به جراحی اسلیو گاسترکتومی داشته است . میانگین فشارخون و نتایج آزمایشگاهی و میانگین کیفیت زندگی در گروههای مورد مطالعه دارای اختلاف معنادار آماری نداشت.
نتیجهگیری: تزریق آندوسکوپیک بوتولونیوم در معده یک روش موثر و ایمن در کاهش وزن کوتاه مدت است ولی تاثیر بلند مدت آن بر وزن و بروز عوارض یا تاثیرات متابولیک آن نیاز به پیگیری طولانی مدت دارد.
جواد هاشمی، حسینعلی سلطانی، علی اسماعیلی، فاطمه روشن روان یزدی، سید حسن سید شریفی،
دوره 83، شماره 4 - ( 4-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: درد پس از عمل کولهسیستکتومی یک نگرانی قابلتوجه میباشد. باتوجه به نقش ویتامین D در مدیریت درد، این مطالعه به بررسی همبستگی بین سطح ویتامین D قبل از عمل و شدت درد پس از عمل در بیمارانی که تحت کولهسیستکتومی لاپاروسکوپی قرار میگیرند، با هدف اصلاح مدیریت درد و افزایش مراقبتهای پس از عمل پرداخت.
روش بررسی: این مطالعه مشاهدهای آیندهنگر (بهمن 1402 تا اسفند 1403) بر روی 87 بیمار تحت عمل لاپاراسکوپی کولهسیستکتومی مراجعهکننده به بیمارستان امامعلی (ع) بجنورد انجام شد. اطلاعات مورد نیاز از پرونده بیمار و از طریق مشاهده/ مصاحبه جمعآوری شد. قبل از بیهوشی، ml 5 خون وریدی جمعآوری و آزمایش ویتامین D با روش الایزا انجام شد. درد پس از عمل نیز با استفاده از مقیاس آنالوگ بصری در شش، 12، 18 و 24 ساعت ارزیابی گردید.
یافتهها: سطح پایینتر ویتامین D سرم با نمرات درد بالاتر پس از عمل همبستگی داشت، بهطوریکه این رابطه در شش، ۱۲ و ۱۸ ساعت پس از عمل معنادار بود. همچنین، سطح ناکافی ویتامین D و جنسیت زن از عوامل خطر مستقل برای درد حاد پس از کولهسیستکتومی لاپاروسکوپی بودند.
نتیجهگیری: براساس نتایج مطالعه حاضر، کمبود ویتامین D قبل از عمل جراحی با افزایش نمره درد حاد بعد از آن در بیمارانی که تحت عمل جراحی لاپاروسکوپی کولهسیستکتومی قرار میگیرند، بهویژه در جنسیت زن، مرتبط است. این یافتهها ممکن است برای مدیریت درد بعد از عمل در بیماران مبتلا به کمبود ویتامین D مفید باشد.
یاسر شرفی، محمد طالبپور، خسرو نجاری،
دوره 83، شماره 5 - ( 5-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: سندرم دامپینگ یک عارضه شناختهشده پس از جراحی گاستریک بای پس است. برخلاف تصور رایج که این سندرم پس از اسلیو گاسترکتومی کمتر بروز میکند، این مطالعه با هدف مقایسه میزان بروز این سندرم در دو روش گاستریک بایپس و اسلیو گاسترکتومی انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه کوهورت آینده نگر شامل دو گروه 45 نفری بیماران 18 تا 65 ساله فاقد سابقه جراحی بزرگ معده و دوازدهه است که بین فروردین1400 تا شهریور1401 با اندیکاسیونهای قطعی جراحی چاقی تحت جراحی اسلیو گاسترکتومی یا گاستریک بای پس قرار گرفته بودند و پرسشنامه Sigstad را یک ماه و سه ماه پس از جراحی تکمیل کردند. موارد دارای عوارض شدید پس از عمل، بارداری یا عدم همکاری حذف شدند. متغییرهای سن، جنس، وزن، شاخص توده بدنی، نوع پروسیجر، سندرم دامپینگ، سابقه دیابت و قند خون ناشتا بررسی شد و با استفاده از SPSS software, version 23 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) تحلیل شد.
یافتهها: نتایج نشان داد تفاوت معناداری بین دو گروه از نظر گروه سنی، جنسیت، اضافه وزن، شاحص توده بدنی پیش از عمل و شاخص توده بدنی نهایی و ابتلابه دیابت پیش از عمل وجود ندارد (05/0P>). فراوانی سندرم دامپینگ زودرس و تاخیری در مصرف شیرینی و سایر غذاها بین دو گروه در ماه اول و سوم تفاوت معناداری نداشت (05/0P>). در بررسی پایان ماه سوم، سندرم دامپینگ زودرس در مصرف شیرینی و نان در بیماران دیابتی بیشتر بود به ترتیب (037/0P=) و (045/0P=).
نتیجهگیری: شیوع سندرم دامپینگ در بیماران هر دو گروه اسلیو و بای پس مشابه بود. کاهش وزن در طول زمان معنادار بود (001/0P<) و تفاوت بین گروهها معنیدار نبود (211/0P=). بروز سندرم در بیماران دیابتی به شکل معناداری بالاتر بود، که اهمیت مراقبتهای دقیق و توصیههای رژیم غذایی پس از عمل را نشان میدهد.
احسان نصیرایی، مهدی بخشایی، بشیر رسولیان، داریوش حمیدی علمداری، کیانا کتابی، ایمانه روشنضمیر،
دوره 83، شماره 5 - ( 5-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: جراحی اندوسکوپیک عملکردی سینوسها (Functional endoscopic sinus surgery, FESS) ممکن است با چالشهایی پس از عمل، از جمله خونریزی و مشکلات ترمیم زخم همراه باشد. گاهی جهت بهبود هموستاز و نتایج ترمیمی از چسب بافتی فیبرین (Fibrin sealant, FS) اتولوگ استفاده میشود که البته فواید آن نیازمند بررسی است. در این مطالعه اثرات چسب بافتی فیبرین اتولوگ بر هموستاز، ترمیم زخم و میزان عود در بیماران قرار گرفته تحت FESS بررسی و مقایسهای میان بیماران دریافت کننده این ماده و گروه کنترل که نرمالسالین دریافت نمودند، انجام شد.
روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی تصادفی، 32 بیمار که در دو بیمارستان دانشگاهی قائم و امام رضای مشهد طی سالهای 1398 تا 1400 تحت FESS دوطرفه قرار گرفتند، در یک حفره بینی با چسب بافتی فیبرین اتولوگ و در حفره مقابل با نرمالسالین درمان شدند. تظاهرات بالینی پس از عمل شامل خونریزی، تشکیل دلمه، چسبندگی و عفونت در یک هفته، یک ماه و سه ماه پس از عمل جراحی ارزیابی شدند. همچنین، پرسشنامه پیامدهای سینونازال (SNOT-22) و امتیاز لاند-کندی (Lund-Kennedy) قبل و سه ماه پس از جراحی ثبت گردید.
یافتهها: استفاده از چسب بافتی فیبرین اتولوگ منجر به کاهش معنادار خونریزی فوری پس از عمل شده و در پیگیریهای بعدی نیز خونریزی مشاهده نشد. میزان درد بین دو گروه مشابه بود و تفاوت معناداری در تشکیل دلمه، چسبندگی، عفونت، میزان عود و امتیاز Lund-Kennedy مشاهده نشد ( به ترتیب 08/0P=، 8/0P=، 17/0P= و 14/0P=).
نتیجهگیری: چسب بافتی فیبرین اتولوگ بدون تاثیر منفی بر کنترل درد یا فرآیند ترمیم مخاط، خونریزی فوری پس از عمل را کاهش داد. پیشنهاد میشود مطالعات بیشتری با حجم نمونه بزرگتر و پیگیری بلندمدت انجام شود.
فریبا شکری، محمد مهدی رجعتی، مهدی شکری،
دوره 83، شماره 5 - ( 5-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: حملهی آسم یکی از شایعترین علتهای مراجعهی بیماران در گروههای سنی بزرگسال و کودکان است، که منجر به بستری این بیماران میگردد. علاوهبراین که تنها درصد کمی از حملات آسم بهعلت عفونتهای باکتریایی است، دستورالعملهای درمان آسم علیهی استفادهی روتین آنتیبیوتیک در بیماران بستریشده بهعلت حملهی آسم توصیه میکنند. با اینحال، بسیاری از بیماران تحت درمان بهعلت حملهی آسم، داروهای آنتیباکتریال دریافت میکنند. لذا هدف از پژوهش حاضر بررسی موارد تجویز داروهای آنتیباکتریال در بیماران مبتلابه حملهی آسم میباشد.
روش بررسی: در این مطالعه، دادههای مربوط به بیمارستانهای آموزشی امام خمینی (ره) و شهید مصطفی خمینی شهر ایلام بین فروردین 1396 تا اسفند 1401 مورد بررسی قرار گرفت. معیارهای ورود شامل بستری بهعلت حملهی آسم و ابتلابه آسم با تشخیص قبلی حداقل بهمدت یک سال، عدم جراحیهای نیازمند بیهوشی عمومی و یا انجام تهویهی مکانیکی در سه ماه گذشته، عدم مصرف داروهای محرک دستگاه تنفسی (مانند بتا-بلاکرها و داروهای مهارکنندهی آنزیم مبدل آنژیوتانسین، عدم اختلالات روانپزشکی و مصرف دارهای مربوطه، عدم تدخین دخانیات و ابتلابه بیماری انسدادی مزمن ریه میباشد. معیارهای خروج شامل عدم وجود موارد مورد نیاز در پرونده بیماران میباشد.
یافتهها: در مجموع تعداد 331 بیمار شامل 273 بزرگسال (4/84%) و 58 کودک (6/17%) بستریشده بهعلت حملهی آسم به مطالعه وارد شدند. در بزرگسالان 42/84% و در کودکان 69/70% درصد از بیماران داروهای آنتیباکتریال دریافت کردند. دریافت داروهای آنتیباکتریال در بزرگسالان (001/0P<) و کودکان (008/0P=) با افزایش میانگین مدت زمان بستری ارتباط معناداری داشت. در بین بزرگسالان 12 بیمار نیاز به لولهگذاری داشتند که ارتباط معناداری با دریافت داروهای آنتیباکتریال نداشت (51/0P=). در بین کودکان یک بیمار نیاز به لولهگذاری داشت که تحلیل آماری آن از نظر ارتباط با دریافت آنتیبیوتیک امکانپذیر نبود.
نتیجهگیری: تجویز داروهای آنتیباکتریال در درمان بیماران بستریشده بهعلت حملهی آسم در بیمارستانهای آموزشی شهر ایلام، بیشتر از مطالعات مشابه داخلی و بینالمللی است. همچنین، تجویز داروهای آنتیباکتریال در این بیماران نهتنها مزیت درمانی نداشته، بلکه با افزایش مدت زمان بستری در ارتباط است.
