زمینه و هدف: بیماری کبدچرب غیرالکلی (Nonalcoholic Fatty Liver Disease, NAFLD) وضعیتی است که در آن تریگلیسیرید در سلولهای کبدی بدون سابقه مصرف الکل تجمع پیدا میکند. مطالعه کنونی در زمینه بررسی عوامل خطر بیماری کبدچرب غیرالکلی انجام گردید.
روش بررسی: مطالعه مورد-شاهدی کنونی در سال 94-1393 بر روی 150 فرد مبتلا به کبد چرب غیرالکلی و 150 فرد غیرمبتلا که به کلینیکهای تخصصی گوارش شهر ایلام مراجعه کرده بودند، انجام شد. دادههای مربوط به ویژگیهای جمعیتشناختی، آزمایشات بالینی و رفتارهای بهداشتی مرتبط با شیوه زندگی مانند نوع تغذیه، استعمال سیگار، فعالیت فیزیکی گردآوری و بررسی شد.
یافتهها: میانگین سنی شرکتکنندهها در این مطالعه 15/12±13/42 سال بود. میانگین مقادیر کلسترول تام، تریگلیسرید، LDL، ALT، AST، (ALT/AST) و ALP بهطور معناداری در بیماران بالاتر از گروه شاهد بود (000/0P=). میان سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری (01/0P=)، متاهل بودن (002/0P=) و فعالیت بدنی کم (02/0P=) با بیماری کبد چرب غیرالکلی رابطه معناداری مشاهده شد. مصرف گوشت قرمز در بیماران در مقایسه با گروه شاهد بهطور معناداری بالاتر (01/0P=) و مصرف لبنیات در بیماران بهطور معناداری کمتر بود (002/0P=). با استفاده از تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره، متغیرهای دور کمر، تریگلیسرید، ALT و BMI بهترتیب با نسبت شانس تطبیقیافته ((002/0P=) (18/1-04/1) 95%CI11/1)، ((04/0P=) (67/6-01/1) %95CI 58/2)، ((002/0P=) (52/15-84/1) %95CI 34/5) و ((004/0P=) (99/27-89/1) 95%CI 28/7) از نظر آماری معنادار شدند. همچنین ارتباط معناداری میان پارامترهای ALT (004/0P=)، AST (03/0P=) و BMI (006/0P=) با درجه NAFLD مشاهده شد.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش کنونی نشان داد، دور کمر، نمایه توده بدنی، غلظت تریگلیسرید و سطح ALT میتواند وقوع کبد چرب غیرالکلی را پیشبینی کند. BMI، سطوح ALT و AST با درجهبندی سونوگرافی کبد در NAFLD ارتباط داشت، بنابراین میتوان از این پارامترها برای پیشبینی مرحلهبندی سونوگرافی کبد در این بیماران استفاده کرد.
