زمینه و هدف: در ناحیه شکم و لگن بهدلیل بودن ارگانهای حساس به پرتو و افزایش تعداد درخواستهای آزمونهای سیتیاسکن، نگرانیها نسبت به افزایش دوز بیماران بهشدت افزیش یافته است. از اینرو هدف از این مطالعه تعیین دوز جذبی ارگانهای حساس به پرتو و دوز موثر بیماران در سیتیاسکن شکم و لگن با استفاده از نرمافزار ImPACT CT Patient Dosimetry بود.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی-مقطعی، از آبان تا اسفند سال ۱۳۹۴ در بیمارستان امام رضا (ع) ارومیه انجام شد. دادههای دموگرافی و دوزیمتری ۱۰۰ بیمار اسکن شده با سیتیاسکن ۶ اسلایسی، از طریق فرمهای جمعآوری دادهها، گردآوری شدند. برای تعیین دوز جذبی ارگانهای حساس به پرتو و در نهایت دوز موثر بیماران، نرمافزار محاسباتیImPACT CT Patients Dosimetry Calculator (version ۱.۰.۴, Imaging Performance Assessment on Computed Tomography, www.impactscan.org) مورد استفاده قرار گرفت.
یافتهها: نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین و انحرافمعیار دوز بیماران در اسکن سیتی شکم و لگن برابر با ۰/۱۶۴±۴/۹۲۷ میلیسیورت (milliSievert, mSv) بود. مثانه در هر دو جنس بالاترین میانگین دوز ارگان را داشت که میانگین و انحرافمعیار آن در مردان ۱۷/۱۵±۶۴/۷۱ میلیگری و در زنان ۱۸/۴۸±۷۷/۵۶ میلیگری بود (۰/۰۰۱P<).
نتیجهگیری: مقادیر دوز موثر این آزمون در محدوده مقادیر گزارش شده از مطالعات پیشین و توصیههای International Commission on Radiological Protection (ICRP) است. با این حال، دوز پرتوی در اسکن سیتی، هنوز بیشترین سهم را در تصویربرداری پزشکی دارد. بر اساس اصل As low as reasonably achievable (ALARA) توصیه میشود که پارامترهای اسکن، بهویژه میلیآمپر ثانیه (mAs)، طوری انتخاب شوند که دوز بیمار حداقل و کیفیت تصویر حداکثر باشد. همچنین از سایر روشهای تصویربرداری بهعنوان جایگزین سیتی استفاده شود.
