حسین فرامرزی، الهام مسلمی، امیر ایزدی،
دوره 73، شماره 1 - ( 1-1394 )
چکیده
زمینه و هدف: امروزه پژوهشهای مولکولی نشان میدهد که بعضی از ژنها در ناحیه پروموتر خود بهصورتی متحمل متیلاسیون میشوند که باعث خاموشی یا کاهش بیان ژنهای دخیل در مسیرهای رشد سلولی میشود. تشخیص موقعیت متیلاسیون میتواند بهعنوان مارکری برای تشخیص سرطان و پیشبینی بیماری باشد. ژن سرکوبگر تومور CDKN2A پروتیینی را رمزگذاری میکند که در مهار CDK4/6 و کاهش سطح فسفریلاسیون پروتیین رتینوبلاستوما (pRb) نقش دارد. هدف این مطالعه، بررسی مولکولی هیپرمتیلاسیون اگزون 1، CDKN2A در افراد دارای سرطان کولورکتال و افراد سالم بود. روش بررسی: این مطالعه مورد- شاهدی که جمعیت مورد مطالعه آن شامل 20 فرد مبتلا به سرطان کولورکتال و 10 فرد سالم بودند. نمونهها بهصورت بلوک پارافینه، از دی 1389 تا خرداد 1391 از بخش پاتولوژی بیمارستان مهر تهران تهیه گردید. سپس برای حالتهای متیله و غیرمتیله ژن CDKN2A، آغازگر اختصاصی طراحی شد، بهمنظور بررسی سطح متیلاسیون اگزون 1، ژن CDKN2A از روش PCR اختصاصی متیلاسیون (MSP) استفاده گردید. یافتهها: در این مطالعه، هایپرمتیلاسیون اگزون 1، ژن CDKN2A در بافت توموری 80% (16 نمونه) و در بافت سالم 20% (دو نمونه) مشاهده گردید. در بیمارانی که سن آنها بیشتر از 50 سال بود متیلاسیون ژن CDKN2A با فراوانی بیشتری نسبت به بیمارانی با سن کمتر از 50 سال مشاهده گردید (66% در برابر 34%) (001/0P<). نتیجهگیری: نتایج این آزمایش نقش هایپرمتیلاسیون نواحی CpG پروموتر ژن CDKN2A در بافت توموری را بهعنوان عامل ایجادکننده سرطان کولورکتال در انسان تایید نمود و میتوان بهعنوان یک مارکر در تشخیص زودهنگام بیماری و شناسایی افراد مستعد استفاده نمود.
بهاره عباسی، نفیسه انصاری نژاد، فرشید فرداد، سمیه نصیریپور، طیب رمیم،
دوره 74، شماره 8 - ( 8-1395 )
چکیده
تغییرات مولکولی پایدار در طول تقسیمات سلولی بدون ایجاد تغییر در توالی مولکولهای DNA تحت عنوان اپیژنتیک معرفی میگردد. مکانیسمهای مولکولی دخیل در این فرآیند شامل تغییرات هیستونی، متیلاسیون DNA، کمپلکسهای پروتیینی و RNA آنتیسنس میباشد. تغییر ژنوم سرطانی از طریق ترکیب هایپرمتیلاسیون و خاموشی اپیژنتیکی درازمدت به همراه از دست دادن هتروزیگوسیتی و حذف نواحی ژنومی اتفاق میافتد. ترکیبهای مختلفی از تغییرات N ترمینال با همکاری واریانتهای هیستونی مختلف که نقش مشخصی در تنظیم ژن دارند منجر به بارگزاری یک هیستون تنظیمی میشوند که پتانسیل رونویسی یک ژن خاص یا ناحیه ژنومی را تعیین میکند. آنالیز متیلاسیون DNA در سطح ژنوم با استفاده از کاریوتایپ دیجیتالی خاص متیلاسیون از بافت پستان نرمال، الگوهای بیان ژن و متیلاسیون DNA خاصی را شناسایی کرده است که در کارسینومای پستان نیز یافت می شوند. بیش از 100 ژن هایپرمتیله در تومورهای پستان یا لاینهای سلولی سرطان پستان، گزارش شدهاند. در واقع تمرکز متیلاسیون DNA در سرطان بر روی هایپرمتیلاسیون جزایر CpG بوده است و اکثر تکنیکها قادر به شناسایی نواحی هایپرمتیله خواهند بود. مطالعات اخیر بر روی نقش خاموشی اپیژنتیکی در بیماریزایی سرطان پستان که در آن استیلاسیون و داستیلاسیون DNA بیان ژنهای سرکوبگر تومور را تغییر میدهد، متمرکز شده است. مهار کنندههای هیستون داستیلازها نقش مختلفی در سلولهای سرطانی پستان داشته و میتوانند راههای درمانی جدیدی را برای سرطان پستان نشان دهند. در این مطالعه مروری جنبههای مختلف اپیژنتیک سرطان پستان و کاربردهای آن در تشخیص، پیشبینی و درمان توصیف میگردد.
فرزانه حیاتی، اسماعیل آکده، نگار دیناروند، غلام عباس کایدانی، شهرام جلیلیان،
دوره 82، شماره 6 - ( 6-1403 )
چکیده
ویروسهای اپشتین- بار (Epstein-Barr Virus, EBV)، هرپسویروس انسانی 8 (Human Herpesvirus 8, HHV-8)، ویروس هپاتیت B(Hepatitis B virus, HBV)، ویروس پاپیلومای انسانی (Human Papilloma Virus, HPV)، پولیوما ویروس مرکلسل (Mercel Cell Polyomavirus, MCPyV)، ویروس لمفوتروپیک انسانی تیپ 1 (Human T-Lymphotropic Virus 1, HTLV-1) و ویروس هپاتیت C(Hepatitis C Virus, HCV) از مهمترین ویروسهای عامل سرطان در انسان هستند. به ویروسهایی که قابلیت ایجاد سرطان دارند اونکوویروس گفته میشود. اونکوویروسها با استفاده از اونکوپروتئینهای ویروسی و RNAهای غیرکدکنندهی خود میتوانند از مسیرهای مختلفی سلول میزبان را به سمت بدخیمی هدایت کنند. یکی از مهمترین مکانیسمهایی که این ویروسها برای بهدست گرفتن کنترل چرخه سلولی میزبان بکار میگیرند، تنظیم متیلاسیون DNA است. متیلاسیون DNA روی پروموتور یک ژن میتواند باعث کاهش بیان ژن میشود. در حالت عادی در سلول، گروه مشخصی از آنزیمها باعث متیلاسیون و دِ متیلاسیون DNA میشوند. آنزیمهای DNA متیل ترانسفراز (DNA Methyl Transferase, DMNT) و TET متیل سیتوزین دِ اکسیژناز (Ten-eleven translocation, TET methylcytosine dioxygenases) از مهمترین عوامل تنظیم متیلاسیون در سلول هستند. بههمین علت هدف ایدهآلی برای اونکوویروسها محسوب میشوند. اونکوپروتئینهای ویروسی ساختار و گروههای عملکردی متفاوتی دارند، اما بهطورکلی، بیان آنزیمهای ذکر شده را در سلول میزبان کنترل میکنند و از این طریق در نواحی مختلفی از DNA متیلاسیون گسترده ایجاد میکنند. به اینترتیب اونکوویروسها با تغییر الگوی بیان ژنها در سلول میزبان میتوانند چرخه سلولی را کنترل کنند و آن را به سمت سرطانی شدن پیش ببرند. با این که نقش متیلاسیون DNA در سرطان در دهههای گذشته مورد توجه ویژه پژوهشگران بوده است، بخش اعظمی از مکانیسمهای تنظیم متیلاسیون در عفونت با اونکوویروسها ناشناخته باقی مانده است.